Nederlandse economie leunt dit en volgend jaar sterk op overheidsuitgaven en consumentenbestedingen - Agf.nl

Geld rondpompen is nog geen groei. De rekening komt later, bij gezinnen en bedrijven die nu al genoeg betalen. pornofilmer

Weer groei op papier door mensen meer te laten uitgeven... maar de bakker, aannemer en winkel moeten het uiteindelijk verdienen. Geef bedrijven wat lucht en zorg dat vergunningen gewoon doorlopen, dan komt er tenminste productie bij en niet alleen meer geld rondschuiven.

Groei uit overheidsuitgaven klinkt mooi, tot je bedenkt dat die overheid geen geld maakt maar het eerst bij iemand moet ophalen. En consumenten kunnen best wat kopen, maar als ze tegelijk sparen voor een energierekening en belastingaanslag houdt dat feestje niet eeuwig stand.

De titel laat vooral zien dat Nederland een diensteneconomie is geworden: als export en bedrijfsinvesteringen tegenvallen, houden overheid en huishoudens de boel nog even draaiende. Maar daar zit wel een blinde vlek: publieke uitgaven aan onderwijs, infrastructuur en woningbouw kunnen toekomstige productie opleveren, terwijl hogere uitkeringen of ambtenarensalarissen dat niet automatisch doen. Zonder de cijfers weet je dus nog niet of dit verstandig anticyclisch beleid is of gewoon groei kopen omdat de rest hapert.

Wat hier ontbreekt is de verdeling: consumentenbestedingen lijken mooi, maar als vooral hogere inkomens extra uitgeven en lage inkomens hun boodschappen blijven schrappen, zegt dat weinig over gezonde groei. Overheidsgeld zou nu juist naar woningbouw, isolatie en openbaar vervoer moeten gaan; dat versterkt de economie én maakt huishoudens minder kwetsbaar voor energie- en woonlasten. Anders kopen we vooral tijd, geen toekomst.

Het probleem is niet dat de overheid en consumenten nu de economie dragen, maar dat we blijkbaar geen goede knop hebben voor investeringen. Bedrijven wachten op duidelijkheid, huishoudens wachten op betaalbare woningen en ondertussen noemen we elke extra euro in de supermarkt “groei”... dat is economisch beleid op de automatische piloot.

Ach ja, mijn boodschappen zijn ook “consumentenbestedingen”, maar daar zit weinig feestelijks aan als alles duurder wordt en ik aan het eind van de maand moet schuiven. Misschien eerst eens meten hoeveel van die groei naar gewone huishoudens gaat en hoeveel naar mensen die toch al makkelijk rondkomen.

Overheidsuitgaven zijn niet per definitie weggegooid geld, maar het rendement moet wel meetellen. Een vergunning die jaren blijft liggen kost de economie meer dan een extra subsidie ooit goedmaakt; pak die uitvoeringscapaciteit aan, dan volgt private investering vanzelf.