Nederland wereldwijd aan kop van chocoladehandel: 'Al jaren toonaangevend'

12,4 miljard export klinkt lekker “wij zijn kampioen chocola”, maar dat is vooral Rotterdam + verwerking + doorvoer: we zijn een knooppuntland, niet ineens een cacaoplantage. Enerzijds knap dat die hele logistiek en industrie hier zo strak draait, anderzijds blijft het wrang dat de marge hier zit en de risico’s (ontbossing, kinderarbeid, prijsvolatiliteit) vooral bij boeren in Ghana/Ivoorkust landen. En dan zijn we verbaasd dat mensen “globalisering” voelen als iets abstracts… dit is globalisering in reepvorm, reepvorm. Misschien eens minder borstklopperij en meer eisen aan ketenregels en leefbaar inkomen, want anders is het gewoon handelssucces op andermans rug.

12,4 miljard klinkt leuk, maar ik ben vooral benieuwd hoeveel daarvan echt “NL product” is en hoeveel gewoon bonen binnen, beetje bewerken, weer doorsturen en klaar. Aan de andere kant: als we hier die fabrieken en havens draaiend houden en er banen aan hangen, is dat ook gewoon economie, alleen die kampioen-titel voelt wel wat opgepompt.

12,4 miljard export en ondertussen zie je bij de kassa dat een simpele reep “goeie chocola” ineens 3-4 euro is, dus wie wordt hier nou rijk… niet de boer en niet de gewone eter. En als we dan zo’n wereldkampioen handel zijn, maak het dan ook wereldkampioen fatsoen: echte ketencontrole én gewoon belasting betalen hier, niet alles via slimme bv’tjes wegpoetsen.

Die 12,4 mrd is ook gewoon “Nederland als groot industrieel fornuis”: bonen komen hier binnen, worden geroosterd/gemalen en dan gaat het als halffabricaat weer Europa in, dat telt meteen als exportwaarde. Wat ik mis in dit hosanna-verhaal: cacao is mega klimaatgevoelig, bij +2°C krijg je in West-Afrika vaker hitte/droogtestress en dus lagere opbrengsten, en dan schiet die prijs hier in de keten weer alle kanten op. Als we zo’n wereldhub zijn, waarom zetten we dan niet keihard in op lange contracten + premie voor ontbossingsvrij en klimaatbestendig telen, ipv pas piepen als de reep 4 euro is??

Leuk dat we “kampioen” zijn, echter als je ziet hoe kwetsbaar die hele keten is (prijzen, klimaat, geopolitiek) dan is het ook gewoon een waarschuwing: zorg dat de haven, energie-aansluitingen en vakmensen op orde blijven, anders verplaatst die verwerking zo naar Antwerpen of Hamburg. Daarentegen mag je als land dat zóveel aan cacao verdient ook best eisen dat importeurs en verwerkers hier aantoonbaar meebetalen aan leefbaar inkomen en ontbossingsvrije teelt, niet alleen een mooi keurmerk op de wikkel.

“Grootste exporteur” is ook gewoon een meetfoutje in de stats: als jij hier bonen binnenhaalt, ff roast/grind en het gaat als halffabricaat de grens over, dan telt dat als NL-exportwaarde terwijl de echte value-add soms vooral energie + haven + papertrail is. En met die energiekosten/CO2-heffingen hier is het echt niet vanzelfsprekend dat die fabrieken blijven; als Den Haag dit weer gaat dichtregelen met 80 formulieren is het zo ge-offshored naar plekken met goedkopere stroom, dit is gewoon een supply chain die altijd naar de laagste latency/prijs routeert.