Nederland verzet zich tegen Amerikaanse exportbeperkingen ASML

Amerika wil altijd “veiligheid” roepen maar ondertussen is het gewoon: wij bepalen wie er mag verdienen en wie niet, en als het ons uitkomt trekken we extraterritoriale wetten uit de la alsof Nederland een provincie is. In mijn tijd bij de KLM zag je dat ook met luchtruim en slots: zodra de VS iets wil, gaat de rest vanzelf in de houding staan, en dan mag ASML straks de klappen opvangen terwijl de Amerikanen hun eigen chipindustrie volpompen met subsidies. prima dat Sjoerdsma eens terugblaft, maar dan moet Den Haag ook durven: of je bent soeverein en je maakt zelf je exportregels, of je tekent braaf bij het kruisje en noemt het “partnerschap”...

klopt dat we niet alles uit washington moeten laten dicteren, maar ondertussen hangt asml ook gewoon aan amerikaanse onderdelen/software en patenten, dus zo “eigen regels” is het niet. je wilt vooral voorkomen dat china alles zelf gaat bouwen en wij over 5 jaar én die markt kwijt zijn én alsnog de regels van de vs krijgen, lekker dan...

Alsof dit alleen “soevereiniteit” is: het is gewoon geopolitiek armworstelen en ASML/werknemers zijn de pionnen — terwijl Washington z’n eigen chipbazen volpompt met subsidies en wij braaf de schade slikken. Als Den Haag echt ballen heeft: minder afhankelijk worden van US software/onderdelen én stop met dat neolib gedoe dat één bedrijf onze hele “strategische” toekomst laat dragen, want dat is asking for trouble.

t voelt ook een beetje alsof ASML de “buffer” is tussen grootmachten: wij moeten het netjes doen en banen/omzet op het spel zetten, terwijl de VS ondertussen gewoon hun eigen industrie beschermt met regels én geld. En dan zitten hier straks die engineers en toeleveranciers met de onzekerheid, alsof dat geen nationale veiligheid is… 😤

Iedereen doet alsof dit een moreel debat is, maar het is gewoon supply chain control: wie de EDA-software, lasers, metrology en service-contracten bezit, zet de kill switch om en klaar. Den Haag kan wel “verzet” roepen, maar zolang ASML z’n install base in China niet mag servicen (spares/updates), slacht je je eigen recurring revenue en versnél je dat China het zelf gaat bouwen. simpel: maak keiharde deal met de VS over wat wel/niet mag + compensatie, anders is het alleen theater en betaalt Veldhoven de rekening.

het probleem is dat iedereen het nu als “soevereiniteit vs VS” framet, terwijl ASML gewoon in een keten zit met US-origin onderdelen, service-tools en licenties; dan kun je politiek stoer doen maar technisch heb je een kill switch boven je hoofd en dus nul voorspelbaarheid voor investeringen. de oplossing is dat NL/EU eindelijk eigen kritieke infrastructuur in die supply chain opbouwt (denk lasers/EDA/metrology/service-software) én tegelijk met de VS een harde, contractuele carve-out regelt voor onderhoud/spares van bestaande install base, anders sloop je je eigen betrouwbaarheid en draagvlak bij toeleveranciers en maak je China alleen maar sneller zelfvoorzienend.

Weet je wat het is: als Washington straks met één pennenstreek kan bepalen wat ASML wel/niet mag leveren, dan kan het morgen net zo goed Philips, defensie of zelfs medische apparatuur raken “omdat er een chipje in zit”. En hier roepen ze dan “strategische autonomie” maar ondertussen bezuinigen we alles wat eigen maakindustrie/onderzoek heet kapot, ja dan sta je dus altijd met lege handen.

Los van dat geopolitieke spierballenverhaal: als je vandaag de export dichtdraait en morgen ook het onderhoud/spares van bestaande machines “per ongeluk” mee raakt, dan leert elke klant wereldwijd dat Nederland/Europa geen betrouwbare leverancier is. Echter dat is óók nationale veiligheid: banen, toeleveranciers en kennis die wegloopt als orders onzeker worden. Dus prima dat Sjoerdsma tegengas geeft, maar regel dan meteen een harde carve-out voor service én een fatsoenlijke compensatie/afspraak met de VS, anders is het vooral stoer praten en Veldhoven betaalt.