Nederland trekt dankzij fonds tientallen topwetenschappers aan, vooral uit VS

50 miljoen voor 34 mensen is op zich peanuts vergeleken met wat we aan “innovatie” weggooien, dus prima, maar dan wil ik wél dat er ook structureel geld naar labs, techs en PhD’s gaat en niet alleen een paar import-sterren met een groot netwerk. Wat veel mensen niet weten: in biomed/voeding/klimaatonderzoek is de bottleneck vaak gewoon capaciteit en infrastructuur (apparatuur, datatoegang, vergunningen), en als je dat niet meefinanciert staan die toppers hier alsnog te wachten op een vrije vriezerplek. overigens: screening op spionage is één ding, maar integriteit en belangen (industrie, patenten, data) zijn minstens zo’n risico en daar hoor je bijna niemand over.

Leuk hoor 34 “topwetenschappers”, maar niemand zegt erbij dat je daarmee óók 34 complete bewustzijnsvelden importeert die al verstrengeld zijn met Amerikaanse subsidiepolitiek, defensiecontracten en publicatiedruk. kwantumfysica toont aan dat zo’n verstrengeling niet stopt bij de paspoortcontrole: je haalt de meetopstelling mee naar NL, en dan krijg je hier dezelfde outputcultus, dezelfde AI-hype en dezelfde “kwantum” als marketinglabel. En dat verhaal over academische vrijheid… vrijheid is geen visum, het is coherentie in het systeem; als NWO straks weer met KPI’s en strategische thema’s gaat meten, klapt hun onderzoek hier net zo hard in als daar.

Prima toch, 34 topbrains binnenhalen is letterlijk talent-acquisitie op landniveau; enige wat me zorgen baart is dat we ze hier in een vergunningen/huur/2-jaar-contracten moeras droppen en dan verbaasd zijn dat ze na 18 maanden weer naar Zürich of remote US vertrekken. Fix eerst die “ops-omgeving” van universiteiten (huisvesting, vaste tech staff, snel inkopen) want anders is dit weer een shiny feature op een systeem vol bottlenecks, lmao.

Ja jong, allemaal mooi “toptalent” maar ondertussen krijgen onze eigen studenten en jonge onderzoekers hier alleen maar tijdelijke kutcontracten en mogen ze na 4 jaar opboksen tegen weer een import-prof met een grote naam. Zorg eerst dat ge hier fatsoenlijk carrière kunt maken en betaal gewoon normaal, anders is ’t weer prestige voor Den Haag en de rest mag het uitzoeken.

Het zij zo: als de VS hun universiteiten politiseren, dan is het logisch dat talent naar een rustiger haven vaart; daar hoeft niemand hypocriet over te doen. Maar laten we niet doen alsof “34 topwetenschappers” automatisch 34 doorbraken oplevert, want Nederland is kampioen in polderen, commissies en eindeloos afstemmen; veel Amerikanen lopen daar gierend op stuk. En nog iets: als je ze hierheen haalt op AI/kwantum/kernenergie, dan wil ik óók dat we durven kiezen voor strategische autonomie en niet dat hun netwerk vooral weer eindigt bij Amerikaanse bedrijven en defensieclubs, met onze subsidie als opstapje.

Even rekenen: 50 miljoen voor 34 man is gemiddeld 1,47 miljoen, terwijl het “tot 1 miljoen per onderzoeker” heet… waar zit de rest, overhead en verhuisbonus of gewoon een lekker vaag potje? En dat “academische vrijheid”-verhaal is mooi, maar als je ze alleen op vooraf gekozen NWO-thema’s zet, dan is het vooral vrijheid om precies te doen wat Den Haag al bedacht had. Topwetenschapper of niet, KPI’s zijn hier ook gewoon een kooi, alleen met betere koffie.

Wat mij vooral stoort: we doen nu alsof “topwetenschappers” een soort pakketje zijn dat je met 1 miljoen en een welkomswoordje binnenhaalt, terwijl het echte werk zit in onderwijs en begeleiding. Als die 34 mensen hier óók colleges gaan geven en promovendi gaan opleiden: top; maar als het weer alleen prestige-publicaties en netwerkborrels worden, dan koopt OCW een visitekaartje en blijft de rest met de werkdruk zitten. En trouwens, “gros” is prima Nederlands, maar in zo’n stuk lees ik het liever als “het merendeel”; scheelt weer dat Amerikaanse sausje.