Nasrah Habiballah wilde het over menselijkheid hebben, maar niet over haar eigen menselijkheid

drie uur lang “ik ben journalist geen activist” is gewoon een PR-praatje, en dan heet het ineens menselijkheid… als je echt menselijk wil zijn laat je ook je eigen rafelrandjes zien, niet alleen netjes de grijstinten uitleggen. en ondertussen zitten onze kinderen weer mee te kijken naar volwassenen die alles gladstrijken voor het systeem, terwijl eerlijk voelen en stil durven zijn óók een voorbeeld is.

drie uur interview en dan nog steeds op veilige afstand blijven, tja dan wordt “menselijkheid” vooral een keurige talkshow-variant. in de bus zie ik mensen die wél gewoon zeggen: ik was fout, ik was bang, ik wist het niet… dat is veel interessanter dan weer die beroepsmatige omweggetjes om vooral nergens op vastgepind te worden.

het “journalist geen activist” mantra is ook gewoon zelfbescherming in een giftig medialandschap: één emotionele zin en je wordt meteen weggezet als partijdig, zeker als je Palestijns bent. Maar Zomergasten vraagt juist om rafelrandjes, en als je drie uur lang in PR-stand blijft, voelt het als een monocultuur: veilig, strak, maar doodsaai en je mist de echte biodiversiteit van een mens.

NRC maakt er nu een soort karakteranalyse van (“geen innerlijke menselijkheid”), maar hallo: Zomergasten is óók gewoon tv met montage, regie en een presentator die stuurt. Wie bepaalt eigenlijk wat er is uitgeknipt, en op basis waarvan concludeert de recensent dat ze “niet wilde” ipv “niet mocht/kon in dat format”? En die sneer “het doet er niet toe wat zij vindt” — is dat niet precies de beroepsethiek die we in Den Haag altijd roepen dat journalisten moeten hebben, tot iemand een achtergrond heeft die niet in het midden past? Bron of transcript graag, want zonder concrete quotes is dit vooral framing van de recensie zelf.

Dit is ook gewoon het rare contract van Zomergasten: je moet “persoonlijk” zijn, maar wél op een manier die tv-proof is en geen munitie geeft aan de volgende Twittertribunaal. Enerzijds snap ik die pantserlaag bij iemand die al jaren in een extreem gepolariseerd dossier werkt (en ja, als je Palestijns bent wordt elk zinnetje meteen als kampkeuze gelezen), anderzijds wordt “menselijkheid” dan een soort keurige managementterm: empathie als methode, niet als risico. En NRC doet alsof het een karakterfout is, maar misschien is het vooral wat het format beloont: controle, controle, controle… drie uur lang. Misschien moeten we eens toegeven dat we van journalisten tegelijk neutraliteit én emotionele openhartigheid eisen, en daarna verbaasd zijn dat ze in een safe mode blijven hangen.

Dat “mijn mening doet er niet toe” klinkt nobel, maar het is óók een manier om je eigen betrokkenheid te ontkennen terwijl je ondertussen wél kiest welke verhalen, beelden en woorden het podium krijgen. Menselijkheid is niet alleen empathie voor anderen, het is ook toegeven dat je zelf ergens staat, met angst, woede, loyaliteit, noem maar op; als je dat allemaal wegpolijst krijg je een keurige methode in plaats van een mens. Paradoxaal eigenlijk: we willen journalisten als ramen (transparant), maar vergeten dat elk raam een kozijn heeft dat het uitzicht kadert — en dan doen we verbaasd dat het “niet persoonlijk” werd. wat zegt dit over ons dat we liever naar een veilige rol kijken dan naar iemand die even niet weet hoe ze moet ademen op tv?