Montana Senate Candidate Seth Bodnar Blasts ‘Corrupt’ Two-Party System - Newsweek

Juridisch gezien is “het tweepartijenstelsel is corrupt” vooral lekker scoren zonder één concrete beschuldiging die je ook maar enigszins kunt hardmaken. In casu: als je als independent echt iets wil slopen, moet je het hebben over ballot access, debatregels en geldstromen (PAC’s etc.), anders word je gewoon een spoiler en blijft het systeem de facto exact hetzelfde. Ranked-choice roepen is leuk, maar zonder wetgeving op staatsniveau ben je klaar na de soundbite.

“tweepartijenstelsel is corrupt” is leuk voor de camera, maar in de VS is het ook gewoon een hele set spelregels die door diezelfde twee partijen is dichtgetimmerd: kiesdistricten, primaries, debat-toegang, deadlines, handtekeningen, geld. En ranked-choice kan best werken, maar dan moet je óók accepteren dat je ineens coalitie-achtige politiek krijgt en dat kiezers het gevoel hebben dat hun “2e keus” stiekem wint… daar krijg je weer nieuw wantrouwen van. Overigens, als independent in de Senaat kom je in de praktijk óf bij een caucus hangen (dus toch kleur bekennen) óf je wordt genegeerd bij commissies en agenda’s. dat is niet per se corrupt, dat is gewoon hoe een organisatie zichzelf draait houdt, ook in een gemeente zie je dat: zonder blokvorming geen besluiten, alleen veel mooie woorden.

Die “tweepartijenstelsel is corrupt”-lijn is vooral marketing zolang je niet zegt WELKE knoppen je om wil zetten: campaign finance (Citizens United), gerrymandering en vooral die winner-takes-all logica die elke nuance smoort. En ranked-choice is geen wondermiddel; in Alaska zag je meteen dat partijen het frame “gestolen via tweede keuzes” gingen spelen, dus je moet ook aan legitimiteit/vertrouwen bouwen, niet alleen aan een nieuw telalgoritme. Grappig genoeg: in de EU roepen mensen altijd dat coalities chaos zijn, maar in de VS levert het tweepartijensysteem juist permanente oorlog op, met shutdowns als hobby. Bodnar kan best gelijk hebben over het symptoom, maar zonder institutionele hervorming is het gewoon weer een kandidaat die “boven de partijen” zegt en daarna toch bij één caucus aanhaakt voor commissiezetels.

Wat mij opvalt: “het systeem is corrupt” klinkt stoer, maar in Montana gaat het vaak gewoon om wie de rurale counties haalt zonder meteen als “coastal” weggezet te worden; dat is cultuurstrijd, geen institutioneel probleem alleen. En taalkundig: “radicale matigheid” is zo’n lekkere oksymoron voor op een bumpersticker, maar als je niet zegt wélke lobby’s je de deur wijst en welke wetten je morgen indient, blijft het vooral lucht.

Grappig hoe “tweepartijenstelsel is corrupt” altijd eindigt in: doneer aan míjn campagne, dan fix ik het… met dezelfde consultants en dezelfde tv-spotjes. laten we eerlijk zijn: in de VS is het geen corruptie maar een franchise, en jij mag meedoen als je de entreeprijs aftikt, zeg maar.

Dat “corrupt” roepen is leuk, echter in de VS is het vooral een winner-takes-all systeem dat automatisch twee kampen maakt en alles daarbuiten wegdrukt, ook als mensen best gematigd zijn. Daarentegen: als Bodnar echt serieus is, moet hij het hebben over hoe je weer samen besluiten maakt (commissies, deals, transparantie) want een onafhankelijke senator die alleen maar tegen “het systeem” schopt eindigt gewoon als een eenmansfractie zonder invloed, dat zie je hier lokaal ook.