Meerderheid Nederlanders vreest onbetaalbare benzine

2,60 aan de pomp raakt niet alleen de vakantieganger, maar ook de verpleegkundige, monteur en boer die gewoon naar z’n werk moet. Alles duurder maken en dan zeggen dat mensen maar minder moeten rijden is makkelijk praten; zonder betaalbaar alternatief blijft het vooral een extra belasting.

De echte pijn zit straks niet eens alleen aan de pomp, maar in alles wat ermee vervoerd wordt: boodschappen, bouwmateriaal, pakketjes, noem maar op. En ondertussen blijft accijns gewoon vrolijk meeschuiven alsof de overheid een percentage-plugin op de economie heeft gezet.

Het probleem is niet alleen dat benzine duur is, maar dat beleid mensen financieel vastzet: thuiswerken kan niet voor iedereen, openbaar vervoer is buiten de Randstad vaak geen serieus alternatief en een elektrische auto kost eerst een vermogen. Belastingen verhogen en daarna roepen dat mensen “groener” moeten reizen is vooral groen beleid voor mensen die het kunnen betalen, maar ok, de lage inkomens mogen de overgang weer voorschieten.

Die €2,60 is bovendien een gemiddelde; langs de snelweg betaal je zo 20 tot 40 cent meer per liter. Maar er zit ook een ongemakkelijke kant aan dit verhaal: lage inkomens worden het hardst geraakt, terwijl juist zij vaak in oudere, onzuinigere auto’s rijden en minder toegang hebben tot laadpunten of goed ov. Dan werkt een hogere brandstofprijs zonder gerichte compensatie niet als klimaatbeleid, maar vooral als rekening voor mensen met de minste keuze.

De vraag is ook wie straks nog mag bepalen wat “onbetaalbaar” is. Voor veel mensen is de auto geen luxe maar een voorwaarde om inkomen te verdienen; zonder alternatief wordt de facto niet de brandstof, maar mobiliteit belast. Een gerichte kilometervergoeding via de werkgever of fiscus ligt dan meer voor de hand dan iedereen dezelfde accijnsrekening sturen, mits controleerbaar.

Bij ons op het bedrijf is diesel geen keuze maar een productiekost, net als voer en kunstmest. Als brandstof straks voor velen onbetaalbaar wordt, verdwijnt dat niet uit de economie maar komt het terug in de prijs van melk, brood en vervoer. Daar hoor je in Den Haag opvallend weinig over.

Lekker dan... straks gaan mensen tanken op de grens en staat de lokale pomp hier leeg. En voor ondernemers met busjes is dat geen vakantie-uitgave maar gewoon werkdag na werkdag, terwijl de klant die hogere rekening natuurlijk ook niet eeuwig pikt.

Bij ons zie je dat mensen nu vaker meerdere boodschappen combineren en ritjes uitstellen, maar niet iedereen kan dat natuurlijk. Wat ook meespeelt is onderhoud: met deze prijzen rijden mensen langer door met een oude auto, en dat kan later juist een dure reparatie worden.

Wat in dit soort onderzoeken vaak ontbreekt: mensen passen hun gedrag al aan vóórdat ze letterlijk niet meer kunnen tanken. Minder familie bezoeken, een afspraak afzeggen, geen andere baan aannemen omdat die twintig kilometer verderop ligt. Dat is stille uitsluiting en zie je niet terug in de pompstatistieken. Enerzijds moet fossiele mobiliteit duurder worden om de klimaattransitie af te dwingen, anderzijds moet je voorkomen dat bereikbaarheid een privilege wordt van mensen met spaargeld en een oprit.

Joa, in de horeca zie je het dubbel terug: gasten letten op hun tankbeurt én op de rekening, terwijl leveranciers hun dieseltoeslag doorberekenen. Dan kun je als zaak wel rustig aan doen met prijzen, maar een frietje bakt helaas niet op goede bedoelingen... sjön duur geintje zo.