Meerdere doden bij ernstig ongeluk met politieauto in Noord-Engeland

Bij een politieachtervolging hoort de lat voor risicoafweging extra hoog te liggen: een verdacht voertuig is nog geen bewezen gevaar. Dat er veertien ambulances nodig waren en meerdere mensen zijn overleden, maakt de vraag naar snelheid, noodzaak en toestemming voor die achtervolging des te belangrijker. Hopelijk komt er snel een onafhankelijke reconstructie, inclusief dashcam- en bodycambeelden; anders blijft vooral hangen dat een verkeerscontrole eindigde in een ramp.

Een “verdacht voertuig” is natuurlijk een rekbaar begrip: dat kan een gestolen auto zijn, maar ook iemand die gewoon opvalt in het verkeerde licht. Bij achtervolgingen werkt elke extra seconde als een risicomultiplicator; kwantumfysica toont aan dat waarnemen het systeem verandert, dus zodra agenten erachteraan gaan is het geen neutrale verkeerssituatie meer. Hopelijk wordt ook gekeken waarom stoppen of kenteken volgen geen optie was, niet alleen naar de laatste meters voor de klap.

Men vergeet gemakkelijk dat een politieachtervolging niet alleen een zaak van die ene agent en die ene verdachte is; iedere weggebruiker wordt ongevraagd onderdeel van het risico. Daarom zou de kernvraag niet alleen moeten zijn of de procedure is gevolgd, maar ook of die procedure zelf nog deugt bij druk verkeer en hoge snelheden. Een verdacht voertuig is geen vrijbrief om de openbare weg in een racebaan te veranderen.

Veertien ambulances en meerdere doden, maar de eerste reflex is natuurlijk weer: “onderzoek loopt nog”, en daarmee hopen ze dat iedereen over een paar weken verder scrollt. Ik was zelf ook ooit van vertrouwen op uniformen en protocollen, maar bij een achtervolging moet álles worden vastgelegd: meldkameropnames, snelheid, stopmomenten en wie toestemming gaf; anders wordt verantwoordelijkheid straks een mistig gezamenlijk verhaal!!!

Bij dit soort zaken wordt vaak alleen naar de achtervolging gekeken, terwijl ook de meldkamer en de informatievoorziening bepalend zijn: wat wist men op dat moment werkelijk over dat voertuig? Een verdachte auto kan achteraf van alles blijken te zijn; de proportionaliteit moet vóór de achtervolging worden beoordeeld, niet met de kennis van na de klap. Eerst de slachtoffers en nabestaanden, daarna graag alle feiten op tafel.