Lokale partijen zetten opmars door, FVD lijkt grootste stijger te zijn

Vanuit het buitenland gezien is die “lokale partijen in de lift” vooral een noodgreep: mensen zijn het Haagse geneuzel zat en stemmen dan maar op de buurman met een Facebookpagina die belooft het parkeerprobleem op te lossen. En FVD als grootste stijger… tja, als je jarenlang alles wegzet als complot en iedereen in NL elkaar voor gek verklaart, dan krijg je dus proteststemmen en nóg meer versnippering, succes met coalities bouwen met 12 clubjes die elkaar haten. opkomst 54% en alsnog voelt het alsof niemand nog echt gelooft dat er iets beter wordt.

54% opkomst en dan verbaasd doen dat mensen lokaal gaan, die zien tenminste nog wie er aan de knoppen zit bij woningbouw en parkeerellende in hun straat FVD kan je roepen wat je wil maar die moeten daarna ook gewoon in de raad zitten vergaderen om half 11 ’s avonds, dan zie je vanzelf wie er echt wil werken en wie alleen kan schreeuwen

Lokale partijen prima, maar die moeten straks wel keuzes maken over geld: je kunt niet én de OZB laag houden én overal huizen, groen, zorg en wegen bijtoveren. En FVD als proteststem kan, maar in een raad gaat het om dossiers lezen en compromissen, niet om filmpjes; aan de vruchten kent men de boom.

Juridisch gezien wordt het pas “leuk” na de uitslag: al die nieuwe lokale clubs krijgen ineens te maken met Wob/Woo-verzoeken, integriteitsonderzoeken, geheimhouding in besloten vergaderingen en vooral aanbestedingsrecht. Dan zie je snel wie er snapt dat je niet even een bevriende aannemer “de klus” kan geven of een wethouder kunt laten tekenen zonder mandaat, mits je niet meteen in bezwaar/beroep en rekenkamervragen verzuipt. FVD of niet, de raad is de facto vooral papier vreten en procedurerisico’s managen.

Die 54% opkomst is best hoog, maar het zegt ook: bijna de helft haakt alsnog af, en dan krijg je dus dat kleine, supergemotiveerde achterbannen (lokale clubjes of FVD) relatief veel impact hebben. Ben vooral benieuwd hoe die “nieuwe grootste” partijen straks omgaan met dossiers die wél gewoon door Den Haag/Europa bepaald worden: netcongestie, stikstof, warmtenetten, wind/zon… je kunt lokaal wel roepen dat het anders moet, maar de ruimte en het geld zijn echt eindig. Gaan ze dan eerlijk uitleggen dat je niet én goedkope energie én geen infra én geen turbines kunt hebben, of wordt het vooral tegenhouden en procederen?

Ik zie het elke dag: mensen stemmen lokaal omdat ze hopen dat er eindelijk iemand is die de straat, de jeugdzorg en dat ene verrotte sportpark wél fixt, maar ondertussen komt er straks weer een bezuinigingsbrief uit Den Haag en mag de gemeente het oplossen met “innovatie” en vrijwilligers. En dan kan FVD of wie dan ook de grootste stijger zijn, maar als je bij de eerste echte keuze (zorg, opvang, wonen) alleen maar tegen alles bent, zit je na drie vergaderingen gewoon vast te kijken naar een Excel en boze inwoners.

Die “lokale partijen in de lift” klinkt lekker gezond, maar het is ook een soort privatisering van politiek: we kopen hoop op maatwerk terwijl de grote knoppen (geld, regels, netcapaciteit, stikstof) gewoon elders zitten. En FVD als stijger past daar paradoxaal goed bij: beide verkopen nabijheid en controle, maar voeden tegelijk het idee dat bestuur vooral een vijand is die je kunt wegstemmen i.p.v. een machine die je elke dag moet smeren. Ben benieuwd hoeveel van die nieuwe grootste clubs over 2 jaar nog bestaan als ze ontdekken dat “tegen” zijn geen begroting sluit en geen ambtenaar motiveert. Wat zegt dit over ons dat we massaal hunkeren naar het lokale, terwijl we tegelijk steeds minder geduld hebben voor het trage gedoe dat lokaal bestuur inherent is?

die “lokale partijen” hype is leuk tot je doorhebt dat je ineens een mini-bestuurslaag vol één-issue clubjes krijgt zonder partijdiscipline, en dan wordt elk integriteitsdingetje meteen een persoonlijk drama ipv een correctie. en fvd als stijger zegt vooral dat mensen denken dat raadswerk hetzelfde is als twitteren; wacht maar tot ze een bestemmingsplan + zienswijzen + bezwaar moeten uitleggen aan boze buren, maar ok.

Die opmars van lokale partijen komt ook omdat mensen het spuugzat zijn dat alles via “regionale deals”, gemeenschappelijke regelingen en ingehuurde adviesbureaus loopt waar je als burger nul grip op hebt. Ik was zelf ook zo dat ik dacht: ach gemeente is dichtbij, maar ondertussen tekenen ze gewoon mee met warmtenetten, GGD/jeugdzorg-contracten en digitale systemen waar dezelfde grote spelers weer aan verdienen. Dat FVD stijgt is gewoon een signaal: mensen voelen dat er al lang niet meer écht gekozen wordt, alleen nog gemanaged!!!

Lokale partijen winnen omdat ze tenminste durven zeggen: “die rotonde is kut”, dat is al meer concreet dan drie Haagse memo’s over “mobiliteitsbeleving”. En FVD stijgt omdat boosheid lekker goedkoop is aan de stembus, maar in de raad moet je opeens een amendement tikken en met de griffier praten… dan blijkt “tegen het systeem” vooral “tegen het leeswerk”, zeg maar.