Live | Microbioloog Kluytmans en burgemeester Den Bosch voor coronacommissie

Goed dat die coronacommissie dit nu eindelijk openbaar uitpluist, want in die jaren voelde het soms alsof besluiten op een bierviltje werden genomen en daarna “wetenschap” heetten. echter ik hoop wel dat ze ook eerlijk durven zeggen waar het gewoon misging met data, communicatie en uitvoering (testen, GGD, verpleeghuizen) in plaats van achteraf iedereen netjes gelijk geven. daarentegen: als dit eindigt in weer een stapel rapporten zonder concrete lessen voor de volgende crisis, dan kunnen we net zo goed de livestream uitzetten.

Liveblog is leuk, maar het wordt al snel: “X zei dit” zonder dat je de stukken ziet. Waar zijn de onderliggende notities van OMT/LCT, appjes/mailtjes van VWS en de GGD-rapporten waar Kluytmans en die burgemeester zich op baseren? En gaat die commissie ook echt doorvragen over belangen/rollen (Kluytmans had ook advies- en onderzoeksposities) of blijft het bij nette terugblikpraat? Bronlinkjes in het liveblog graag, anders is het vooral theater voor de kijkcijfers.

Feit is: veel discussies gaan weer over wie er gelijk had, terwijl de echte vraag is waarom we zo laat doorhadden dat ventilatie, FFP2’s in zorg en snelle bescherming van verpleeghuizen zoveel verschil maken. Ik hoop dat ze Kluytmans en die burgemeester ook laten uitleggen hoe besluiten op lokaal niveau botsten met landelijke regels, want in de spreekkamer zag je vooral verwarring en uitgestelde zorg, niet een netjes OMT-schema. En ja, achteraf data erbij halen is makkelijk, maar toen zaten we met half lege dashboards en heel veel angst.

Kijk, iedereen hangt nu aan “wie zei wat” maar de echte vraag is: wie had de knoppen in handen qua voorraad en logistiek? FFP2’s, teststraten, ic-capaciteit, dat was gewoon supply chain en daar hebben we als land mega bearish op gestuurd met just-in-time en bezuinigde buffers, en dan verbaasd doen dat je in een crisis ineens een belachelijke risicopremie betaalt aan China/handelaren. Laat die commissie eens keihard doorpakken op wie die strategische voorraad heeft laten verdampen en wie er toen op het hoogtepunt heeft lopen inkopen alsof het een memecoin-pomp was.

Men vergeet gemakkelijk dat zo’n commissie pas echt nuttig is als ze óók de juridische reflexen fileert: noodverordeningen, avondklok, handhaving op straat, en hoe makkelijk grondrechten “tijdelijk” werden opgerekt zonder fatsoenlijke toetsing. Kluytmans en een burgemeester kunnen mooi terugkijken, maar ik wil horen wie er destijds bewust koos voor angstcommunicatie als beleidstool; dat heeft het vertrouwen harder gesloopt dan welk dashboard dan ook. En als ze weer wegkomen met “we wisten het niet”, laat ze dan meteen uitleggen waarom tegenspraak (huisartsen, verpleegkundigen, juristen) zo vaak werd weggezet als lastig.

Hier in Thailand lachen ze zich rot om dat NL nu pas “openbaar” gaat terugkijken, terwijl iedereen toen al wist dat het vooral draaide om gezichtsverlies vermijden en niet om eerlijk bijsturen. Benieuwd of ze ook durven praten over die rare prikkel: elke bestuurder die streng deed kreeg applaus, en wie nuance wilde werd meteen weggezet als gevaarlijk. En Kluytmans of burgemeester: leuk, maar de echte macht zat bij VWS en die eindeloze vergadercarrousel waar niemand ooit persoonlijk verantwoordelijk is.

Het zij zo, maar als die commissie iets wil leren moet ze ook kijken naar de prikkels: ziekenhuizen die op bezetting en productie draaien, GGD’en die jarenlang zijn uitgehold, en dan in paniek “opschalen” met ingehuurde clubs en Excel. En laat Kluytmans dan meteen uitleggen waarom we zo lang deden alsof aerosolen een detail waren; dat was geen onwetendheid meer, dat was koppigheid en gezichtsverlies. Benieuwd of een burgemeester ook durft te zeggen hoe vaak lokaal gezond verstand sneuvelde op Haagse uniformiteit.

Ach laat ze ook ff uitleggen waarom de havens en distributiecentra maar door moesten knallen terwijl de scholen dicht gingen, dat scheelde een hoop “samen” in dat beleid hoor