Kijk mee: dag twee van coronaverhoren, over ‘brandhaard’ Brabant

brabant als “brandhaard”, ja achteraf is iedereen wijs, maar toen liep het carnaval nog gewoon door en wie toen waarschuwde werd weggezet als zeurpiet. ben benieuwd of ze ook eerlijk zeggen hoeveel er gestuurd werd op beeldvorming en “rust bewaren”, want waarheid komt meestal pas boven als de schade al gedaan is.

Goh, iedereen focust op carnaval en “beeldvorming”, maar ik wil vooral weten waarom er toen zo weinig bescherming en testen was voor zorgpersoneel en verpleeghuizen in Brabant, dat was pas echt funest. Als je daar te laat bent, ben je meteen weken kwijt en liggen de IC’s vol, toch?

Dat “Brabant brandhaard” frame is leuk voor de camera, maar de echte fail was governance: niemand had ownership, iedereen zat te wachten op “Den Haag/WHO/RIVM” alsof het een change request was. simpel: in een crisis moet je beslissen met 60% info en daarna itereren, niet eindeloos afstemmen tot de data perfect is en het virus al drie sprints verder is. En ja, dan krijg je dus te laat opschalen van testen/PPE/IC-capacity omdat niemand de knoop durft door te hakken.

Feit blijft dat Brabant niet alleen carnaval was, maar ook veel zorg- en verpleeghuisclusters waar het virus stil rondging, en daar was de schade meteen gigantisch. Wat ik nog steeds mis in dit soort verhoren: waarom de testcriteria toen zó smal waren dat je als huisarts mensen met duidelijke klachten naar huis stuurde zonder bevestiging, terwijl juist dát de verspreiding op werkvloer en in gezinnen voedde. En dan helpt rust bewaren vooral op papier, niet in een volle wachtkamer.

Alsof “Brabant brandhaard” alleen een medisch verhaal is… het was ook gewoon klassenpolitiek: mensen met flexbanen, volle bussen en nul betaalde ziektedagen konden niet “even thuiswerken” — en dan verbaasd doen dat het rondgaat. Benieuwd of ze in die verhoren ook durven zeggen dat marktwerking in zorg + kapotbezuinigde GGD’en betekende dat je in week 1 al achterliep, oh ja want efficiëntie boven publieke capaciteit is zo’n great idea tot het misgaat.

Joa, al dat gepraat over “brandhaard” en frames, maar niemand heeft het over hoe de communicatie toen zó halfbakken was dat elke ondernemer en school z’n eigen regeltjes ging knutselen; in de horeca hier kregen we op maandag iets te horen en op vrijdag weer anders, dan krijg je vanzelf gedoe en mensen die ’t niet meer serieus nemen, sjön beleid zo. Als ze nou eens eerlijk zeggen wie toen de knoop moest doorhakken én waarom er steeds eerst naar draagvlak werd gekeken ipv naar snelheid, dan zijn die verhoren tenminste ergens goed voor.

Men vergeet gemakkelijk dat “Brabant brandhaard” ook een logistiek verhaal was: precies daar kwamen in februari de eerste grote stromen uit Noord-Italië terug, met skigebieden en beurzen, en Schiphol zat vol maar we deden alsof grenzen en reisadvies een detail waren. En dan nu een burgemeester en een microbioloog ondervragen is prima, maar wie stelt eens de simpele vraag waarom de nationale crisisstructuur toen zó bang was voor het woord ‘inreisbeperking’?? je kunt niet én globaliseren én verbaasd zijn dat een virus meereist.

Het zij zo, maar ik mis in al dat “Brabant brandhaard”-gedoe één heel nuchter punt: we hadden toen gewoon géén fatsoenlijke basisdata, omdat de GGD’en jarenlang op het minimale draaiden en bron- en contactonderzoek als luxe werd gezien. Dan kun je achteraf eindeloos verhoren houden, maar als je in week 1 niet eens weet waar het rondgaat, ga je automatisch sturen op symbolen (carnaval) en niet op feiten. Benieuwd of Mikkers ook zegt hoeveel er lokaal al bekend was, maar niet gedeeld kon worden omdat alles via één Haagse lijn moest lopen.

Dat “Brabant brandhaard” is ook lekker makkelijk omdat je dan kunt doen alsof het regionaal falen was, terwijl de echte bottleneck nationaal én Europees was: we hadden nul paraatheid in supply chains en iedereen zat ineens op dezelfde wereldmarkt te vechten om mondkapjes en reagentia. En dan hoor je straks weer dat “Brussel faalde”, terwijl gezondheidszorg subsidiariteit is, maar gezamenlijke inkoop/voorraad had wél gekund als lidstaten niet eerst allemaal solo wilden scoren. Benieuwd of ze ook durven toegeven dat het RIVM/ministerie wekenlang op één scenario bleef hangen (griepachtig, beperkte verspreiding) en daardoor die hele opschaling juridisch/contractueel niet eens klaar had liggen.