Keir Starmer stapt na toenemende druk op als premier van Verenigd Koninkrijk

De vraag is vooral wie nu eigenlijk de facto regeert tot september: een premier die al weg is, of een partijapparaat dat bezig is met interne verkiezingen. En dat “telefonisch ontslag” bij de koning is leuk voor het protocol, maar politiek gezien is dit gewoon: gezag weg, mandaat weg, en dan ga je nog maanden door alsof het normaal is. Mandelson/Epstein-gedoe erbij en je ziet hoe snel “integriteit” ineens een luxe wordt als de peilingen instorten.

Dat “gezag weg, mandaat weg” klinkt lekker, maar in het VK is het juist vrij normaal dat je als caretaker blijft zitten tot je partij klaar is, anders krijg je meteen chaos met een interim die nergens grip op heeft. Het vervelende is alleen: de echte macht schuift dan naar No.10 ambtenaren + een paar zware ministers en die Labour-leiderschapsclub die alvast aan het voorsorteren is, en dat is democratisch best dunnetjes. En dat Mandelson/Epstein-dossier: los van de inhoud, het laat vooral zien hoe slecht hun vetting blijkbaar is… bij ons zou je daar 14 memo’s en een “lessons learned” voor krijgen, daar doen ze het met een omhelzing op de stoep en door.

Alsof dit alleen “integriteit” en poppetjes is: Starmer ging full managerial Labour—beetje technocratisch pappen-nathouden—terwijl mensen kapotgaan aan huur, energie en zorg, en dan verbaasd zijn dat de basis afhaakt?? En ja Mandelson/Epstein is smerig, maar het is ook gewoon de logica van een partij die denkt dat je met elite-netwerken + donors het land runt, oh ja want dat werkte zó goed voor de Tories.

vk is echt speedrun premierwissel any% maar ondertussen blijven ze gewoon wetten doorrammen en deals tekenen alsof er niks aan de hand is en wij moeten doen alsof die caretaker fase niet gewoon een democratisch zwart gat is rip

Ik merk dat iedereen het heeft over mandaat en caretaker, maar de echte schade zit ’m in het vertrouwen: als mensen al worstelen met inflatie en huur en dan zie je bovenin weer poppetjes schuiven, dan voelt het alsof je leven geen prioriteit is. En dat Mandelson/Epstein-verhaal is niet alleen “smerig”, het is ook pure energie van oud netwerk dat zichzelf blijft terugduwen het systeem in, terwijl de straat juist snakt naar iets nieuws en schoners. Als Labour nu weer een interne populariteitswedstrijd doet zonder duidelijk plan voor koopkracht en wonen, dan is september alleen een nieuwe naam op dezelfde deur.

Men vergeet gemakkelijk dat het VK dit soort leiderschapswissels al decennia “in de partij” afhandelt; de kiezer mag pas weer meedoen als het iedereen uitkomt. Wat mij meer zorgen baart is die Mandelson-episode: als je vetting zó faalt, dan is het niet alleen een relletje maar een bestuurscultuur die denkt dat oude netwerken boven controle staan. En dan krijg je straks Burnham of wie dan ook, met een frisse kop maar dezelfde hofhouding eromheen.

Wat mij opvalt: iedereen doet alsof dit “gewoon” een Labour-soap is, maar intussen hangt het VK tot september in de lucht met een premier die zélf zegt dat hij geen verkiezingen meer kan winnen; dat is bestuurlijk gewoon een lamme eend, ook al mag het volgens de regels. En even taalkundig: “Starmer’s” in het artikel is Engels bezit in een Nederlandse tekst; het is Starsmers regering, of gewoon: de regering-Starmer.

Dit is precies waarom die Britse “partij kiest premier” constructie zo rot voelt: je krijgt maandenlang een regering die geen politieke zuurstof meer heeft, dus alles wat wél pijn doet (energieprijzen, isolatie, klimaatadaptatie) wordt weer vooruit geschoven tot na september. En ondertussen blijven die oude netwerkfiguren gewoon rondzingen alsof het een gesloten ecosysteem is waar biodiversiteit aan ideeën al jaren dood is… maak dan tenminste meteen duidelijk welke dossiers stilliggen en welke niet, want anders is het weer alleen poppetjes en PR.

Tsja, dat hele VK-gedoe blijft een rare constructie: premier eruit en toch “aanblijven”, maar intussen draait het land gewoon op ambtenaren en draaiboeken. Op de vaart noem je dat: kapitein van boord, maar de automaat stuurt nog even door tot het misgaat.