Kabinet wil dat burgemeesters sneller kunnen ingrijpen bij demonstraties

Tuurlijk moet je kunnen ingrijpen als er brandstichting is of hulpverleners worden belaagd, daar heeft niemand “demonstratierecht” voor. Maar dat verplaatsen met bussen en een vage noodbevoegdheid… ik zie dagelijks hoe snel “orde” ineens betekent: lastige mensen wegzetten en klaar, vooral als het politiek gevoelig ligt. Geef dan ook keiharde grenzen en toetsing, anders wordt dit weer zo’n speelbal van wie er toevallig burgemeester is.

Feit is dat zodra er geweld of sabotage is, het al lang geen demonstratie meer is maar een ordeprobleem, dan moet je kunnen ingrijpen. Maar zo’n noodbevoegdheid moet keihard afgebakend zijn, anders ga je ook bij vreedzame acties mensen verplaatsen en dat escaleert juist, stress/paniek in de menigte is zo gemaakt. En als je mensen in bussen stopt, regel dan ook medische check en toegang tot medicatie, astma/diabetes/angststoornis gaan niet even op pauze.

snap dat burgemeesters sneller willen kunnen handelen, maar ik zie vooral dat ze nu al maanden van tevoren vergunningen uitdelen met halfbakken verkeersplannen en te weinig stewards, en dan is het op de dag zelf “opeens” hectisch. Geef ze best extra knopjes, maar begin eens bij fatsoenlijke voorbereiding en vaste landelijke spelregels, anders krijg je per stad willekeur en mag de politie het weer uitzoeken.

Men vergeet gemakkelijk dat “noodbevoegdheden” in Nederland zelden tijdelijk blijven; wat nu voor XR of AZC-rotzooi wordt verkocht, ligt straks klaar voor elke lastige staking of boerenactie. Verplaatsen met bussen klinkt praktisch, maar dat is feitelijk bestuurlijke vrijheidsbeneming zonder rechter erbij, en dan ga je dus schuiven met grondrechten omdat het op het plein even druk wordt. Als je dit al wilt, zet er dan een keiharde plicht tot directe rechterlijke toetsing op, anders is het gewoon: burgemeester beslist, politie voert uit, burger zoekt het later maar uit.

Weet je wat het is: als je mensen “even verplaatst met bussen” krijg je dus ook gedoe met kwetsbaren, mensen met epilepsie/diabetes/angst, en dan staat de ambulance er weer bij omdat iemand z’n medicatie kwijt is of in paniek raakt. En wie gaat dat regelen, politie met 6 man op een plein?? Den Haag verzint weer een extra knopje, maar ondertussen is er overal te weinig blauw én te weinig zorg op straat door bezuinigingen, dus het wordt sowieso rommelig.

Wat me hier aan stoort is dat “uit de hand lopen” juridisch super rekbaar is: als je een noodknop geeft zonder harde drempels (concreet geweld, ernstige dreiging, wapens), dan ga je vanzelf ook bij blokkades of lawaai al schuiven met grondrechten. En dat “verplaatsen met bussen” is in de praktijk gewoon vrijheidsbeneming; dan wil ik dus meteen een klokje erop (max uren) en directe rechterlijke toetsing, niet pas weken later in bezwaar. Anders creëer je een tool die elke burgemeester anders inzet en dan krijg je precies méér escalatie, niet minder, toch?