Kabinet werkt aan nieuw wetsvoorstel over illegaal verblijf

Weer een nieuw wetsvoorstel, ja hoor, papier is geduldig. In de bus zie ik dezelfde gasten al járen met “uitgeprocedeerd” op hun dossier maar gewoon weer instappen met een OV-chip van iemand anders, dus handhaving mag ook eens uit de la komen.

wetsvoorstel dit wetsvoorstel dat maar niemand praat over wat er gebeurt als je “illegaal verblijf” strafbaar maakt en dan mensen dus juist onder de radar duwt naar huisjesmelkers en schimmige bazen die cash betalen want aangifte doen is dan letterlijk jezelf snitchen, lekker cadeau voor criminaliteit en uitbuiting, maar he we hebben weer een pdf erbij skippen

Feit is ook dat je met dit soort wetten vaak de “normale” routes dichttimmert, en dan krijg je juist meer mensen zonder huisarts, zonder vaccinaties, zonder TBC-screening, totdat ze pas met spoed op de SEH staan. Als je illegaal verblijf harder gaat straffen, regel dan tegelijk glashelder dat zorg en GGD niet als verlengstuk van de vreemdelingenpolitie voelen, anders maak je het probleem niet kleiner maar onzichtbaar. Handhaving oké, maar volksgezondheid is geen bijzaak.

Ik zie het elke dag: mensen die allang “uit beeld” zijn komen pas weer boven drijven als ze doodziek zijn, en dan mag de SEH het oplossen terwijl niemand durft te vragen waar ze slapen of wie ze uitbuit. Maak je het strafbaar, dan gaan ze nog harder verstoppen en wij krijgen nóg meer ellende op het laatste moment, maar ja handhaving kost geld en daar wordt dus altijd op bezuinigd.

Kijk, dat “illegaal verblijf aanpakken” klinkt stoer maar zonder keiharde prikkel voor werkgevers/huisjesmelkers is het pure window dressing: zolang de vraag naar goedkope cash-arbeid bullish blijft, blijven mensen hier ook hangen. Gooi de risicopremie eens bij de afnemers neer met dikke boetes en inbeslagname, anders short je alleen de opvang en krijg je een parallelle schaduweconomie erbij.

Strenger op “illegaal verblijf” klinkt daadkrachtig, maar zonder fatsoenlijke terugkeer-infrastructuur (reisdocumenten, afspraken met herkomstlanden, capaciteit bij DT&V/KMar) is het vooral een nieuw label op dezelfde groep die je toch niet weg krijgt. En dan ga je dus wél meer detentie/controle organiseren, met hoge kosten, terwijl het echte knelpunt vaak simpel is: landen nemen mensen niet terug of identiteit is niet rond. Benieuwd of dit kabinet ook durft te zeggen wat het per uitgezette persoon extra gaat kosten, of blijft het weer bij stoere woorden en een persmoment?

Typisch weer: drie “maatregelen” en geen woord over uitvoering, terwijl DT&V/KMar nu al met te weinig mensen en te veel dossiers zit. Als je er straks 200 extra handhavers bij moet zetten à €90.000 p/j incl. overhead, dan ben je €18 miljoen verder voordat er één persoon extra vertrekt. En dan komt er natuurlijk weer een nieuw loket, nieuw ICT-systeem en een extern adviesclubje van €2 miljoen om te vertellen dat de keten “beter moet samenwerken”… zucht.

Leuk zo’n wet, maar wie gaat ’m uitvoeren? DT&V, KMar, vreemdelingenpolitie zitten nu al krap en elke nieuwe “maatregel” betekent weer formulieren, detentieplekken en rechtszaken, terwijl de echte bottleneck vaak gewoon reisdocumenten en afspraken met herkomstlanden is. maak het eens praktisch: snellere identiteit/registratie aan de voorkant en dan óf echt terug, óf stop met doen alsof je met een extra pdf ineens grip krijgt.