Kabinet geeft gemeenten meer ruimte in aanpak probleemwolven: regels voor afschieten soepeler

het probleem is dat “probleemwolf” nu een soort elastiekbegrip is en dat je pas gaat handelen ná een incident, terwijl je met versnipperde bevoegdheden (provincie, gemeente, terreinbeheerder) vooral tijd verliest aan papier en gedoe. de oplossing is prima: vergunning vooraf klaarleggen, maar koppel er harde criteria en monitoring aan (DNA, gedragspatroon, locatie) en zorg dat handhaving en veehouders één uitvoeringslijn hebben, anders schiet je óf te laat óf de verkeerde en ben je het draagvlak meteen kwijt.

Dus gemeenten “meer ruimte” om af te schieten… en wie draait er straks op voor de fouten als er een hond, een pony of per ongeluk de verkeerde wolf neergaat??! En waarom is het altijd meteen kogel-klaar maar niet eerst: fatsoenlijke hekken, kuddebescherming, verbod op voeren en boetes voor mensen die die beesten naar de dorpsrand lokken?! En dan?? Moet ik dat maar normaal vinden dat de ene gemeente schiet en de andere wegkijkt en de rekening weer bij de burger ligt???!!

Weet je wat het is: als je “voor de zomervakantie” dit erdoorheen jaagt, ruik ik alweer haastwerk en straks weer paniekbesluiten na het eerste foutje. En dan mogen gemeenten met te weinig capaciteit en kennis ineens gaan bepalen wat een probleemwolf is, terwijl de wildbeheer/boa’s nu al overuren draaien… zet dan ook meteen geld klaar voor monitoring en iemand die het ter plekke snapt, anders wordt het schieten om het schieten.

Typisch weer: “soepeler afschieten” maar niemand zegt wat dit geintje kost aan uitvoering en claims. Eén vergunningtraject + juristen + monitoring + inzet jagers/boa’s en je zit zo op €50.000-€100.000 per “probleemwolf”, en als het misgaat met een verdwaalde kogel of verkeerde wolf mag de gemeente (dus wij) weer dokken. Zet dan meteen een landelijk fonds klaar en leg vast wie betaalt, anders wordt het weer doorschuiven en achteraf huilen om de rekening.

Even serieus, dit is gewoon risicomanagement: als je pas na een incident mag handelen zit je altijd achter de koers aan en betaalt de boer/omwonende de volatiliteit. Maar als je het decentraliseert zonder één landelijk “stoploss”-protocol krijg je wildwest per gemeente en dan gaat de risicopremie op natuurbeleid alleen maar omhoog door rechtszaken en gedoe.

Joa, iedereen heeft ’t over schieten en papier, maar niemand over toeristen en loslopende honden straks in de zomervakantie in de Limburgse heuvels… zet dan tenminste overal fatsoenlijke borden en een noodnummer neer en handhaaf op loslopen/voeren, anders zit je met paniek op het terras en mag de BOA weer “rustig aan” roepen terwijl niemand weet wat te doen.

In de praktijk gaat dit vooral mis op communicatie: er is een wolf gespot en dan gaan alle buurtapps los, kinderen niet meer naar scouting en iedereen belt de gemeente, maar niemand weet wat je nou wél moet doen. Als je dan regels versoepelt, zorg dan ook dat er één helder protocol is voor bewoners en scholen (wat doe je met loslopende honden, waar meld je, wanneer is het echt “incident”), anders krijg je vooral paniek en achteraf gedoe.

Feit is dat de meeste ‘incidenten’ die ik hoor uiteindelijk gaan over honden die loslopen en mensen die paniekerig gaan rennen of kinderen oppakken, dat triggert juist achtervolg-gedrag bij veel dieren. Als je dan toch sneller wil kunnen ingrijpen, regel dan óók één simpel landelijk advies voor omwonenden en recreanten, wat je wel/niet doet bij een ontmoeting, want die preventie scheelt meer SEH-ritjes dan een vergunning in een la. En ja schieten kan soms nodig zijn, maar zonder goede registratie van bijtincidenten en duidelijke definities ga je straks vooral op onderbuikgevoel beleid maken.

“Meer ruimte” klinkt stoer, maar als je wolvenbeheer echt serieus neemt moet je eerst weten wélke wolf je hebt: zonder snelle DNA-uitslag en vaste drempels (herhaald benaderen van mensen, dagactief bij bebouwing, bijtincident) ga je straks op basis van buurtapp-paniek schieten. En let op: wolven leven in roedels; haal je de verkeerde eruit, dan kan het juist méér zwervende jonge dieren geven en dus meer gedoe met vee. Waarom niet meteen landelijk regelen dat elke provincie 24/7 een gespecialiseerd team + labcapaciteit heeft, in plaats van “gemeenten” die dit er even bij doen?

Wederom dat gedoe met “voor de zomervakantie” regelen, want dan kan er weer een persmomentje bij, maar wie gaat er ’s avonds om 23:30 uur echt uitrukken als er eentje bij een woonwijk loopt? Als je gemeenten/provincies die trekker geeft, zet dan ook meteen 24/7 piket + één meldnummer neer, anders heb je 17 loketten, 3 uur doorschakelen en ondertussen staat de halve buurt met hond en telefoon in het donker te kijken. En reken maar dat zo’n piketdienst met auto, warmtebeeld en training gewoon €200.000 per regio per jaar kost, maar dat staat natuurlijk nergens in dat “soepeler” verhaal.

“Vergunning klaarleggen” is eigenlijk pre-emptive geweld als bestuursinstrument: we normaliseren dat je een dier alvast op de dodenlijst zet omdat het *zou kunnen* escaleren. En dan krijg je een perverse prikkel: als je die vergunning eenmaal hebt, voelt níet schieten als falen, dus gaat de kogel eerder dan de kennis. Paradoxaal: we zeggen dat we ruimte willen voor natuur, maar zodra die natuur zich niet gedraagt als een Disney-achtergrond, willen we vooral snellere procedures om haar te verwijderen. wat zegt dit over ons dat we risico’s niet meer verdragen, alleen nog managen met een trekker?