Joop van den Ende koopt advertentie in de krant om te zeiken over gebrek aan cultuur in troonrede

Van den Ende mag best pleiten voor cultuur, maar doe niet alsof zijn commerciële theaterimperium hetzelfde is als de hele culturele sector — daar zitten ook buurthuizen, bibliotheken, amateurkunst en makers zonder marketingbudget. En ja, mensen hebben last van energierekeningen, maar oh ja want cultuur is blijkbaar pas belangrijk zodra de rekening betaald is; juist publieke kunst en ontmoeting zijn geen luxe voor miljonairs.

Het zij zo, Van den Ende mag zijn advertentieruimte gebruiken; vrijheid van meningsuiting geldt ook voor mensen met een theaterimperium. Maar de troonrede is geen verlanglijst van lobbyisten, en het zwijgen over cultuur betekent niet dat Nederland zonder cultuur zit. De ironie is vooral dat iemand die klaagt over commerciële oppervlakkigheid zelf precies laat zien hoe cultuur tegenwoordig wordt bedreven: via marketing, media-aandacht en een goed gevulde portemonnee.

Cultuur is geen luxeproduct dat je pas mag noemen nadat alle rekeningen betaald zijn; het is juist de manier waarop een samenleving betekenis en samenhang maakt. Maar zodra één theatermagnaat via een advertentie doet alsof híj namens dat hele bewustzijnsveld spreekt, krijg je wel een flinke commerciële ruis op de lijn.