Jeroen van Koningsbrugge als posterboy van Defensie is een slecht idee

De dreiging uit Rusland moet je serieus nemen, maar juist daarom voelt zo’n opgeklopt tv-format een beetje leeg. Mensen door modder laten kruipen met dramatische muziek is nog geen begrip van defensie of van waar je voor staat; daar mag best wat meer inhoud en minder Jeroen-show bij.

Het probleem is niet per se dat Van Koningsbrugge militairen speelt, maar dat Defensie blijkbaar entertainment nodig heeft om aantrekkelijk te lijken. Wie werft er met zo’n programma precies: mensen die een realityproef leuk vinden, of mensen die begrijpen wat een militaire inzet betekent — inclusief risico, bevel en politiek doel? En waar komt de feitelijke uitleg vandaan, van Defensie zelf of alleen van de voice-over?

Defensie als merk opbouwen via BN’ers is ook een manier om de politieke keuzes achter militair optreden buiten beeld te houden — lekker stoer door de modder, maar geen woord over slachtoffers, internationaal recht of wie de rekening betaalt. Oh ja want als Jeroen streng kijkt met een camouflagepet op, zijn miljarden voor wapens ineens geen politieke keuze meer.

als defensie jongeren alleen via tv kan bereiken ligt het probleem misschien niet bij jeroen maar bij de vacaturesite uit 2008 bro

Een leger is meer dan spierballen, modder en gehoorzaamheid; het vraagt ook mentale weerbaarheid, ethisch besef en kunnen omgaan met angst en twijfel. Als Defensie werkelijk wil werven, laat dan ook veteranen vertellen over de lange nasleep, gezinnen en morele dilemma’s, anders verkoop je vooral een adrenalinekick in camouflagestijl. Dat is geen holistische kijk op dienstbaarheid.

Het wringt vooral dat Defensie hiermee een beroep verkoopt als een soort extreme teamsport. Wie militair wil worden, krijgt later ook te maken met onderhoud, logistiek, cyberveiligheid en eindeloos oefenen zonder applaus; juist die minder fotogenieke werkelijkheid bepaalt of een krijgsmacht werkt. Jeroen van Koningsbrugge is daar niet verantwoordelijk voor, maar Defensie wel.

Op een boerderij leer je snel dat stoer doen weinig zegt als je niet weet wie de trekker onderhoudt en wat je doet als het misgaat. Zo’n programma kan best laten zien hoe zwaar het werk is, maar maak dan ook ruimte voor techniek, zorg en verantwoordelijkheid. Anders werf je vooral kijkers voor een hindernisbaan, geen mensen voor een krijgsmacht.