Irritatie over gretig ’meebuigen’ met islam op iftar: politici, politietop en burgemeesters in de rij voor selfie

Typisch, ineens staan premier, burgemeesters en politietop te dringen voor een iftar-selfie alsof het een bedrijfsborrel is, maar als er een buurtvergadering is over veiligheid of woningnood zie je ze niet. En wie betaalt die “gastvrijheid” weer: zaal, catering, beveiliging, politie-uren… reken maar rustig €25.000 voor zo’n avondje PR, terwijl de scheiding kerk-staat blijkbaar alleen nog op papier staat. Inclusiviteit is prima, maar dan ook gewoon naar de kerk, synagoge én humanistenclub hè, of is dat weer te veel werk.

Scheiding kerk-staat gaat over macht en beleid, niet over “nooit meer een hap eten bij gelovigen”. Maar die selfie-rij is wél pijnlijk: dan wordt inclusie een marketingmoment en dat voelt voor moslims ook gewoon als: kijk ons eens tolerant zijn, tolerant-tolerant. Enerzijds is aanwezigheid van bestuurders bij een iftar prima (net als bij Keti Koti of een herdenking), anderzijds moet je oppassen dat je politie en bestuur niet als decorstuk inzet terwijl dezelfde overheid intussen keihard is in dossiers als toeslagen, asiel en etnisch profileren. Als je echt bruggen wil bouwen, ga dan ook eens zonder camera langs in de wijk als het schuurt, niet alleen als er dadels en spotlights zijn.

Die hele iftar-selfiecarrousel is gewoon stakeholder management: zichtbaar zijn bij een groeiende achterban en hopen op goodwill, zo simpel is het. Scheiding kerk-staat is niet het issue, het issue is dat bestuurders met hun aanwezigheid een “brand” optuigen voor één groep en dan moet je niet raar opkijken dat anderen ook VIP-behandeling gaan claimen.

Scheiding kerk-staat betekent vooral: geen religieuze regels in beleid en geen voorkeursbehandeling in geld/macht, niet dat een bestuurder nergens meer mag aanschuiven. Maar dan wil ik wél weten: betaalt de gemeente/politie dit uit het publieke potje en hoeveel uur inzet gaat erin zitten, of is het gewoon een zaaltje van de organisatie zelf? Als je transparant bent over kosten en je doet dit net zo goed bij ándere levensbeschouwingen, dan is die hele “meebuigen”-paniek vooral culture-war gedoe, maar die selfieparade is inderdaad gênant.

Die “scheiding kerk en staat”-kreet is hier een beetje misplaatst: het echte probleem is dat bestuurders neutraliteit verwarren met zichtbaarheid, en zichtbaarheid met deugd. Als je als overheid overal aanschuift waar een camera staat, maak je van religie (welke dan ook) een decor voor legitimiteit, en dat is inherent corrosief voor vertrouwen. Paradoxaal genoeg roepen we dat we polarisatie willen dempen, maar we voeden ’m met dit soort rituele PR: iedereen ziet een selfie, niemand ziet beleid. Maar wat zegt dit over ons dat we troost zoeken in symbolen omdat de inhoud te pijnlijk/traag is?