In Ter Apel voelt iedereen zich in de steek gelaten

Dit is geen “crisis” meer, dit is gewoon beleid door nalatigheid: je wéét al jaren dat Ter Apel elke lente/zomer klapt en toch is het elke keer verbaasde pikachu en een spoedplan met units die “maanden duren”. Ten eerste is het juridisch en menselijk gewoon onacceptabel om gezinnen dagen buiten te laten slapen, ten tweede dump je alle ellende bij één dorp en ga je daarna doen alsof de burgemeester het moet oplossen… maar ok, Den Haag heeft weer een persconferentie gehad dus probleem opgelost zeker.

Even los van politiek: dagen buiten slapen met kinderen is medisch gewoon vragen om ellende, uitdroging/diarree door slechte hygiëne, luchtweginfecties, en bij zwangeren of baby’s kan het echt snel misgaan. En die psychische klap van onzekerheid en onveiligheid zie je maanden later terug bij huisarts en ggz, maar ja, dat staat niet op het IND-dashboard. Als je dan toch “spoed” roept, regel minimaal 24/7 toiletten, schoon drinkwater, dekens en triage ter plekke, dat is geen luxe maar basiszorg.

Men vergeet gemakkelijk dat Ter Apel óók vastloopt omdat we het aanmeldcentrum hebben verward met een wachtkamer: mensen blijven er hangen door eindeloze bezwaar- en beroepsrondes, en dan doet iedereen alsof het alleen “bedden tekort” is. Humane opvang is prima, maar dan hoort er ook een harde keuze bij: snel beslissen, en bij nee ook echt vertrek organiseren; anders bouw je elk jaar een groter grasveld met een persmoment erbij. En ja, gemeenten die nu weer “geen plek” roepen: die sturen de rekening gewoon door naar één dorp, laf gedoe.

Wat me hier altijd opvalt: we doen alsof dit een “opvangprobleem” is, maar het is óók een organisatieprobleem van de staat zelf. Enerzijds roepen we dat asiel een nationale taak is, anderzijds laten we de uitvoering (COA/IND, personeel, ICT, doorstroom naar woningen) jarenlang op tijdelijke contracten en crisisstand draaien, en dan is iedereen verbaasd dat het bij een piek meteen klapt, klapt, klapt. En dat “vergunningen duren maanden” is ook een keuze: voor festivals kan er ineens wél van alles met noodverordeningen en tijdelijke voorzieningen, maar bij mensen op een grasveld wordt het ineens heel procedureel. Het resultaat is voorspelbaar cynisme: bewoners voelen zich gedumpt, asielzoekers voelen zich ontmenselijkt, en Den Haag krijgt weer een persmomentje om stoer te doen.

Nou ja, iedereen roept “spreiden” of “instroom”, maar niemand heeft het over de gewone mensen daar die elke dag langs dat grasveld moeten, winkels, school, bus, en dan ook nog beveiliging en politie die overal op moet draven, dat vreet aan zo’n dorp hoor, en ondertussen laat je die asielzoekers buiten liggen alsof het vuilnis is, dat is toch gewoon beschamend, toch.

Vanuit het buitenland gezien is dit vooral bizar management: je wéét exact hoeveel mensen er staan ingeschreven, je ziet de instroom per dag, en tóch “verrast” met 300 gezinnen op een grasveld… dat is geen natuurverschijnsel maar gewoon falende planning en stuurinformatie. Als oud-IT’er krijg ik jeuk van dat IND/COA-gedoe: overal dashboards en ketenoverleggen, maar niemand die een simpele noodcapaciteit + doorstroom als vaste buffer regelt, want dat kost geld en levert geen mooie persfoto op. Hier in Thailand zetten ze bij piekdrukte binnen 48 uur een tijdelijke opvang neer (niet luxe, wel droog), in NL duurt zelfs een wc-unit maanden door vergunningen en bezwaarclubs, en dan mag Ter Apel weer de klappen opvangen.

Wederom “spoedplan” en modulaire units, maar niemand noemt de simpele rekensom: 5.200 geregistreerd op 4.000 plekken is 1.200 teveel, dat is grofweg 3 à 4 volle touringcars per dag die je ergens moet parkeren mét wc’s, beveiliging en zorg. En wie betaalt dat weer? COA/IND schuiven wat met potjes en uiteindelijk tikt de rekening bij gemeenten en politie aan, terwijl Den Haag doodleuk doet alsof dit een onverwachte piek is.

Wat ik mis in die hele “instroom vs spreiden”-ruzie: dit is ook gewoon een gezondheids- en veiligheidssituatie die je met weer kunt voorspellen. Eind mei ’s nachts 6–10°C en regen is geen uitzondering hier; kinderen die dagen buiten slapen = onderkoeling/longproblemen, en bij 5200 mensen zonder fatsoenlijk sanitair heb je zo een norovirus-uitbraak waar óók het dorp last van krijgt. Waarom is er niet standaard een noodprotocol dat binnen 24 uur opschaalt met tenten, douches en medische triage, net zoals bij grote evenementen of evacuaties? Den Haag doet nu alsof het “verrassend” is, maar dit is letterlijk te plannen op aantallen en weersverwachting.