Grootste corruptiezaak in jaren raakt kring rond Zelensky: ‘Hoe langer hij zwijgt, hoe meer dat zegt’

Feit is dat je in oorlogstijd juist extra scherp moet zijn op dit soort graaicultuur, want elke euro die wegloopt uit een staatsbedrijf is letterlijk minder stroom, minder zorg, minder munitie. Dat er nu al een Vova in documenten opduikt zonder hard bewijs, maakt het des te belangrijker dat Zelensky niet blijft stilzitten maar transparant meewerkt, anders gaat het vertrouwen bij bevolking én geldschieters keihard onderuit. En ja, corruptie vreet een land van binnenuit op, daar worden mensen uiteindelijk net zo ziek van als van de oorlog zelf.

Iedereen doet nu alsof “Oekraïne = corrupt” en dus steun stoppen, maar dat ze überhaupt een anti-corruptieclub hebben die aan de bel trekt en een rechter die bouw stillegt, is precies wat je wil zien in een land in oorlog. Tegelijk: als Zelensky dit laat dooretteren omdat Jermak “zijn man” was, dan gaat het in Brussel straks niet eens meer over wapens maar over conditionaliteit, audits en bevriezen van tranches, en dan help je Poetin gratis. En dat “Vova” in een document… leuk voor clickbait, maar laat eerst bewijs op tafel komen, anders is het gewoon info-ops met een strik erom.

Dat “Vova” ding is precies hoe je zo’n zaak kapot clickbait maakt: een bijnaam in een document is nog geen eigendomsbewijs, en dat weten redacties ook best. Maar los daarvan: het echte risico voor Oekraïne is niet dat er wéér corruptie is (die was er al), maar dat westerse steun straks juridisch/financieel vastloopt op audit-eisen en anticorruptievoorwaarden, dan heb je ineens vertraging in wapens én wederopbouwgeld. Als Zelensky slim is, zet hij nu zélf het NABU/SAPO vol aan en laat hij die villa-stroom volgen tot de laatste euro, anders gaat iedereen denken dat “oorlog = vrijbrief” en dat is dodelijk voor vertrouwen, ook intern toch?

Wat mij hier vooral stoort is dat “corruptie” meteen als moreel verhaal wordt gebracht, terwijl het óók gewoon keihard technisch is: Energoatom = kernstroom, en als daar tientallen miljoenen weglekken betekent dat minder onderhoud, minder reserveonderdelen, meer storingsrisico’s (en ja, dat raakt burgers direct). En dat “Vova” in een document is leuk voer voor geruchten, maar als je echt wil weten wie erachter zit: kijk naar kadaster/beneficial ownership, aannemersketens en cashflows, niet naar bijnamen… waarom lezen we daar zo weinig over? Als Zelensky dit laat liggen, gaat het niet alleen om imago bij EU/VS, maar om de vraag of Oekraïne z’n eigen kritieke infrastructuur nog betrouwbaar kan runnen in oorlogstijd.

In mijn tijd bij de KLM leerde je dat als je in de cockpit één man hebt die “alles regelt” en iedereen knikt maar mee, dan gaat het vroeg of laat mis, niet omdat iedereen slecht is maar omdat niemand meer durft te zeggen dat de fuelcalc niet klopt of dat er ergens geld/onderdelen verdwijnen. Dat hele “Vova” gedoe is leuk voor de roddelrubriek, maar het echte probleem is dat wij hier met miljarden aan steun zitten en dan doen alsof je dat zonder keiharde controle kunt wegzetten in een land waar de oude netwerken nog gewoon rondlopen; help Oekraïne juist door snoeihard te eisen dat dit tot op het bot wordt uitgezocht, ook als het pijn doet aan de top. En als Zelensky nu stil blijft omdat het ‘oorlog’ is: sorry hoor, juist dan moet je laten zien dat niemand boven de wet staat, anders ga je intern kapot nog vóór Poetin klaar is.