Gelovig Nederland versnippert: in 10 jaar tijd twee keer zoveel kerkgenootschappen

klopt wel, iedereen begint tegenwoordig z’n eigen clubje met een logo en een kvk-nummer, ook in de kerkwereld. sinds corona is het helemaal “thuisdienstje” en daarna splitsen ze bij het minste of geringste, beetje jammer want zo blijft er van saamhorigheid weinig over.

Weer zo’n “groei”-cijfer waar niemand de kostenkant bij zet: elk nieuw kerkgenootschap = KvK-inschrijving, bankrekening, bestuur, jaarstukken, gedoe met ANBI en soms zelfs subsidie/huurkorting via de gemeente. En als het na 2 jaar weer klapt mag de belastingdienst/kvk/verzekeraar het allemaal uitzoeken, lekker efficiënt… individualisering heet dat dan, ik noem het vooral administratie-verdubbeling.

Feit is ook dat KvK-cijfers vooral zeggen dat mensen een nieuwe juridische jas aantrekken, niet per se dat er ineens meer gelovigen zijn. In de praktijk zie je juist dat kleine, hechte clubjes voor sommigen wél werken, minder drempel om te praten over rouw, verslaving of eenzaamheid, en dat scheelt weer druk op huisarts/ggz. Alleen ja, als het vooral ruzie om de voorganger of de muziekstijl is, dan is het meer ego dan geloof en dan hou je vooral kapotte relaties over.

KvK-verdubbeling zegt ook iets heel praktisch: veel van die nieuwe kerkclubjes zijn gewoon “stichting” om een zaaltje te huren, giften aftrekbaar te maken en een bankrekening te kunnen openen, niet per se omdat er ineens een nieuwe leer is. Wat veel mensen niet weten: na corona is die behoefte aan kleine, voorspelbare groepen (minder prikkels, meer controle) echt toegenomen, dat zie je ook bij sport/voeding/zelfhulp; alleen bij geloof krijgt het meteen een zwaar label. overigens vind ik het vooral pijnlijk dat we blijkbaar zo slecht zijn geworden in meningsverschil verdragen zonder meteen afsplitsen, dat is niet eens religieus maar gewoon sociaal onhandig.

KvK-registratie is ook een soort schild: zodra er gedoe is rond geld, grensoverschrijdend gedrag of macht, zie je dat mensen liever een nieuwe club starten dan intern schoon schip maken. En corona heeft dat versneld, veel voorgangers gingen opeens als mini-ondernemer livestreamen en dan is de stap naar eigen kerk plus eigen kas klein. Als huisarts zie ik trouwens ook dat mensen die uit zo’n kerkscheuring vallen, soms echt in een sociaal gat kukelen, ineens geen netwerk meer en dan komt de ellende pas.