Geen ‘idiote lange flappen’ meer in Leiden

in mijn tijd bij de KLM gold: als je één schakel in de keten niet 100% kan uitleggen en controleren, dan hoor je ‘m niet in te zetten, en dat geldt bij verkiezingen nog tien keer zo hard. Die lange flappen zijn irritant ja, maar iedereen snapt het en je kunt het met je eigen ogen natellen; nu krijg je een touchscreen met KPMG-stempel en een bonnetje alsof dat magisch alle gedoe oplost, wacht maar tot er storing is of iemand roept “hij sprong naar een andere kandidaat” en dan staat half Leiden te tieren bij het stembureau. En 2,3 miljoen voor “makkelijker” terwijl je ook gewoon kleinere biljetten per partij of een fatsoenlijke loep had kunnen regelen, dit ruikt weer naar modern doen omdat het kan, niet omdat het beter is.

Juridisch gezien is het niet de touchscreen die telt maar de controleerbaarheid achteraf: dat bonnetje moet dan wel als stembiljet gelden en in de stembus verdwijnen, anders heb je de facto geen hertelling maar alleen een “bevestiging” van dezelfde software. En KPMG “verifieert” hooguit een momentopname; bij verkiezingen wil je publiek toetsbare transparantie, mits je niet bij elke storing meteen in bezwaar/ongeldigverklaring belandt. 2,3 miljoen is peanuts vergeleken met één serieuze procedure na een krappe uitslag.

Wederom dat “€2,3 miljoen investering” en dan doet iedereen alsof het daarbij blijft… maar zo’n stemcomputer heeft onderhoudscontracten, updates, opslag, transport en vervanging, reken rustig €200-300k per jaar door en na 8 jaar mag je weer nieuw spul kopen. En dat bonnetje: wie gaat die printers fixen als ze vastlopen om 19:30, de stembureauvrijwilliger met ducttape? had gewoon die flappen per partij kunnen opdelen en klaar, kost je een paar duizend aan extra drukwerk in plaats van een ICT-project.

Toegankelijkheid is echt winst, zeker voor mensen met een rollator of slecht zicht, echter dan moet die paper-trail ook écht het officiële stembiljet zijn dat in de bus gaat en handmatig te tellen is, anders blijft het “vertrouw de software maar”. En regel als gemeente meteen een keihard noodscenario: bij storing automatisch terug naar papier en geen gedoe, want op verkiezingsavond wil je rust in het stembureau, niet een helpdesk in Den Haag.

2,3 miljoen voor “toegankelijkheid” maar ondertussen zijn stembureaus in arme wijken vaak minder ruim, minder bemand en OV ernaartoe is drama — dat is óók drempel, alleen niet sexy genoeg voor een ICT-project. En leuk zo’n paper-trail, maar wie beheert die software, wie verdient aan de contracten, en waarom voelt dit weer als democratie uitbesteden aan consultants — oh ja want market efficiency. Als je echt inclusie wil: meer locaties, langere openingstijden, tolken/assistive tech en fatsoenlijke vergoeding voor stembureaucrew, niet alleen een shiny touchscreen.

Noe ja, leuk voor oma met de rollator, maar niemand heeft ’t over privacy: zo’n touchscreen met printer is een herrie- en kijkfestijn, voor je ’t weet staat er iemand achter je mee te gluren of je bonnetje “per ongeluk” te lang vast te houden… op papier in ’t hokje ben je tenminste echt alleen, sjön en rustig aan.

Nou zeg, al dat gedoe over techniek maar ik denk meteen aan die kleine dingetjes: iemand die dat touchscreen “even helpt” aanraken voor een oudere, en hoppa je stem is niet meer echt geheim toch? Als ze dit doen, zet er dan minimaal schermpjes omheen en laat mensen gewoon rustig zónder hulp kunnen stemmen.