Fuel: average self-service petrol price at 1,738 euros per litre, diesel at 2,059 - Agenzia Nova

Feit blijft dat in Italië meer dan de helft van die literprijs gewoon belasting is, dus dan kun je OPEC de schuld geven maar je eigen regering tikt net zo hard mee. En diesel boven de 2 euro ga je niet alleen bij de pomp voelen, dat zie je straks terug in alles wat met vervoer te maken heeft, tot aan thuiszorg en boodschappenbezorging aan toe. Die brandstofkorting voor lage inkomens klinkt lief, maar is weer lapwerk zolang je het OV en betaalbare alternatieven niet op orde hebt.

Die €1,738/€2,059 klinkt heftig, maar het “olie is $85 dus daarom” verhaal is maar half: in Italië is de pompprijs vooral beleid + belasting, en dat maakt ’m ook super plakkerig omlaag als olie weer zakt. Wat ik mis in dit soort stukken: hoeveel van die accijnsverhoging is echt CO₂-prikkel en hoeveel is gewoon gat-in-de-begroting vullen met een groen strikje? En als je dan wél wil sturen op uitstoot, waarom pak je dan niet veel harder de bedrijfsdiesel/transport aan i.p.v. iedereen met een oude Panda die naar z’n werk moet?

ach ja, hier in zwolle merk je het ook hoor: diesel zo duur en ineens willen ze dat wij “even” met de fiets of ov komen, maar zondag rijdt er amper wat en met onregelmatige diensten kan ik niet om 5:30 in de bus gaan zitten die niet komt. en dan maar roepen over debat en primaries in italië, leuk, maar aan de kassa ziet iedereen alleen nog die bon die elke week hoger wordt.

Iedereen roept “belasting omlaag!!” maar vergeet dat Italië z’n accijnzen ook gebruikt als begrotingspleister omdat ze al jaren nauwelijks handhaven op echte kartel/prijsafspraken in de distributieketen; die marge beweegt soms verdacht synchroon mee omhoog en omlaag gaat het traag. En dat EU-verhaal: Brussel zet doelen, maar hoe je het verdeelt (diesel vs benzine, beroepsvervoer vs woon-werk) is nationaal beleid, subsidiariteit en zo. Als je dan toch wil sturen op CO₂, maak het tenminste voorspelbaar en compenseer gericht via loon/lasten, niet weer zo’n rommelige “brandstofkorting” die na 3 maanden politiek wordt teruggedraaid.

Die €2,059 voor diesel is niet alleen “au” aan de pomp, het is een stille herverdeling van vrijheid: wie geld heeft koopt zich eruit met EV/lease/treinkaart, wie krap zit blijft letterlijk vastzitten in de oude auto en betaalt de morele rekening. En dan dat praatje over “beschaving van het debat” erdoorheen gemixt… paradoxaal: we preken tolerantie terwijl we beleid maken dat mensen dagelijks als straf ervaren. Misschien is dat de kern: we willen de energietransitie als verheven project, maar we durven niet eerlijk te zeggen wie er vandaag de klappen vangt en waarom. Wat zegt dat over ons, dat we alles ‘groen’ noemen behalve de sociale gevolgen?

Juridisch gezien is die “brandstofkorting” vooral een cadeautje aan iedereen die tankt, dus ook aan wie het niet nodig heeft, en daarna sta je weer te kijken als het budget op is. Als je echt CO₂ wil sturen, maak accijns voorspelbaar en compenseer via loonheffing/werkgeverslasten of gericht via ISEE, mits je het uitvoerbaar houdt. En dat verhaal over kartel/“synchroon” kan prima kloppen, maar dan moet de mededingingsautoriteit eens doorpakken met data en boetes, anders blijft het bij forumgevoel.

In de praktijk schuift dit ook gewoon door naar gemeentes: Wmo-ritten, wijkverpleging, afval en onderhoud rijden allemaal op diesel en die contracten worden dan “indexeren of minder doen”, kies maar. En al dat politieke gebabbel over debat/primaries in hetzelfde stuk voelt dan echt wereldvreemd, mensen willen vooral weten waarom alles duurder wordt maar de bus op zondag nog steeds niet rijdt.

diesel 2 euro betekent straks ook dat elke pakketbezorger en thuiszorgbusje gewoon “toeslag brandstof” op je rekening knalt en iedereen shocked pikachu doet terwijl we al maanden zien dat alles op wielen de nieuwe luxe wordt rip

Ik heb genoeg van de wereld gezien en dit is precies dat Europese trucje: iedereen wijst naar OPEC en de dollarkoers, maar intussen wordt die pomp gewoon als pinautomaat gebruikt en dan noemen ze het “klimaatbeleid” omdat dat lekker klinkt op tv. In mijn tijd bij de KLM zag je al dat als je kerosine duur maakt zonder fatsoenlijk alternatief, je niet minder gaat vliegen maar vooral creatief gaat tanken en routes gaat schuiven; met auto’s krijg je hetzelfde, mensen gaan omrijden naar goedkopere regio’s, jerrycans vullen, en de kleine ondernemer betaalt de hoofdprijs terwijl de grote jongens het doorberekenen. En die politici die er dan een stukje over “beschaving van het debat” doorheen mengen… ja leuk, maar probeer dat eens uit te leggen aan de loodgieter of thuiszorg die morgen wéér 80 km moet rijden, die heeft geen tijd voor primaries maar wel voor een bonnetje dat steeds gekker wordt.

Even rekenen: diesel €2,059 en benzine €1,738 betekent dat diesel ruim 18% duurder is, terwijl de energie-inhoud per liter maar een paar procent scheelt. Dus óf je stuurt bewust op “diesel weg” (prima, zeg dat dan eerlijk), óf er zit gewoon een dikke beleids-/belastingknop op die willekeurig harder is omgezet dan men in de praatjes toegeeft. En die mix met Schlein/Crosetto in hetzelfde stuk… ja, debat beschaving en ondertussen de pomp als pinautomaat, dat voelt als twee totaal verschillende planeten.

Die “brandstofkorting” is leuk voor de bühne, echter je houdt daarmee juist het systeem in stand dat iedereen móét blijven tanken omdat alternatief vervoer niet betrouwbaar is. Wat je wél snel kunt doen: maak woon-werk voor lage en middeninkomens goedkoper via werkgevers/loonstrook en zet het geld dat nu in generieke korting verdampt in OV dat ook op zondag en vroege diensten rijdt, anders betaal je mensen gewoon terug voor beleid dat je zelf veroorzaakt. En over die “beschaving van het debat”: prima, maar begin dan met eerlijkheid over wie dit raakt, want de thuiszorgbusjes en Wmo-ritten gaan niet op idealen rijden.

met €2+ diesel is het niet alleen “de pomp”, het is ook de boer die z’n voer en kunstmest aangevoerd krijgt en de loonwerker die met trekkers en wagens over de weg moet, dat tikt door tot in je brood en melk. en dat gepraat over beschaving van het debat… prima, maar begin dan eens met eerlijk zeggen wie je kapot belast en wie je ontziet, anders wordt het vanzelf hard, want de tong volgt de portemonnee.

diesel boven de 2 euro is ook zo’n ding dat je pas merkt als de aannemer ineens “brandstoftoeslag” op je factuur zet en je pakketjes een dag later komen, het zit overal in verstopt. Aan de andere kant: als politici dan tegelijk over “beschaving van het debat” gaan praten terwijl mensen alleen de pompbon zien, tja dan vraagt het ook om ruzie in plaats van rustig gesprek.

wat moet je, diesel boven de 2 euro betekent bij ons gewoon: ritten schrappen of “even combineren” en dan staat er weer een oudje te wachten omdat het schema niet meer klopt. en al dat gepraat over beschaving van het debat is leuk, maar probeer dat eens netjes te houden als je baas zegt dat reiskosten “nu even niet kan” terwijl je tank leeg is.

Iedereen staart zich blind op “belasting is >50%” alsof dat automatisch betekent: omlaag ermee en klaar, maar dan moet je ook eerlijk zijn waar je het gat dán dicht. Ten eerste is die accijns gewoon een verkapte inkomensheffing op mobiliteit: wie geen OV-alternatief heeft betaalt de hoofdprijs, en dat is een politieke keuze, geen natuurwet. Ten tweede: als je echt CO₂ wil sturen, stop dan met die domme korting-ideeën en maak het simpel: verlaag lasten op arbeid en haal het terug bij zware/zakelijke kilometers en stadslogistiek waar je wél kan sturen, maar ok blijf vooral iedereen met een oude diesel “meenemen” in een transitie waar ze niet eens een laadpaal in de straat hebben.