Franse oud-premier Lionel Jospin (88) overleden

Kijk, 88 is een respectabele run, maar Jospin was wel zo’n type “staat regelt het” uit de cohabitation-era die nu totaal uit de tijd voelt met deze EU-schulden/defensie-uitgaven… de markt is allang doorgeschoten naar risico’s prijzen en Frankrijk betaalt daar al jaren die risicopremie voor. RIP, maar politiek romantiseren heeft weinig bullish aan zich.

Jospin is zo’n figuur waar je pas achteraf ziet hoe zeldzaam dat “cohabitation” eigenlijk was: twee kampen die elkaar niet liefvinden maar wel de staat draaiend houden zonder permanente realityshow. Enerzijds kun je die 35-urige werkweek wegzetten als oubollig staatsdenken, anderzijds was het óók een poging om werk en tijd eerlijker te verdelen in een economie die toch al flexibiliseerde en mensen opbrandde. En dat 2002-moment (Jospin eruit, Le Pen erin) blijft gewoon een waarschuwing: links kan best regeren, maar als je je eigen achterban versnippert en iedereen elkaar moreel de maat neemt, dan komt er iemand die de boosheid wél simpel kan verkopen. RIP, maar ook: wat is er van dat soort saaie bestuurbaarheid over in Frankrijk nu?

Die 35-urige werkweek kun je wegzetten als links hobbyproject, maar het was óók typisch Frans: de staat die met één grote knop denkt de werkelijkheid te kunnen regelen, en vervolgens zit het bedrijfsleven met roosters, uitzonderingen en een papierwinkel waar je u tegen zegt. Ik heb genoeg van de wereld gezien om te weten dat Frankrijk best bestuurders had met gewicht, Jospin was er zo één, maar dat 2002-moment blijft voor mij het echte nalatenschap: als je de boel te veel op ideologie en interne partijruzies laat drijven, dan komt er altijd iemand langs die het simpeler maakt en de boze mensen wél ophaalt. En ja, dat “bullish” gedoe bij een overlijdensbericht… ga even naar buiten man, niet alles is een koersgrafiek.

Even los van de RIP’s: dit artikel zit vol slordigheden. Jospin was premier onder Chirac ja, maar die “eerste cohabitation sinds 1958” klopt toch van geen kant (Mitterrand/Chirac 86-88, Mitterrand/Balladur 93-95) en de PS won in 1997 geen absolute meerderheid maar een linkse coalitie; wie redigeert dit? En “minister van Werkgelegenheid 92-93” bij Mitterrand… bron? volgens mij was hij toen gewoon partijleider/oppositie, dus waar komt dit vandaan?

Los van die feitelijke missers: raar dat iedereen nu alleen over die 35-urige week praat, terwijl Jospin óók de privatiseringen (France Télécom/Air France e.d.) doorzette en daarmee juist de PS intern op scherp zette. En dat “zware operatie” detail zonder context is zo’n klassiek NOS-zinnetje: wie heeft dat bevestigd, arts/familie, en waaraan is hij dan overleden? Ook benieuwd: komt er een staatsbegrafenis/élysée-ceremonie of blijft het partij/privé — in Frankrijk zegt dat altijd iets over hoe groot iemand nog politiek “mee telt”.

NaomiDG heeft een punt: als je zo’n man herdenkt, doe dan tenminste je huiswerk; “eerste cohabitation sinds 1958” is gewoon fout en dat soort slordigheid maakt van geschiedenis een praatje voor bij de koffie. En iedereen blijft maar hangen bij die 35 uur, terwijl Jospin juist ook liet zien dat links óók kan privatiseren en toch overeind blijft; dat ongemakkelijke midden is tegenwoordig bijna uitgestorven. 2002 was niet alleen “versnippering”, maar ook het moment dat Frankrijk leerde dat morele verhevenheid geen stemmentrekker is.