Frankrijk grootste probleemgeval van de eurozone

Frankrijk leeft al jaren alsof de rekening vanzelf verdwijnt, maar Brussel kan die Franse slag niet eeuwig blijven wegpoetsen. Met ruim 5 procent tekort en weinig groei wordt het straks weer de belastingbetaler die mag opdraaien, terwijl Parijs rustig aan nieuwe plannen blijft sleutelen... sjön.

Het echte Franse probleem zit niet alleen in het tekort, maar in het gebrek aan politieke ruimte om keuzes te maken. Elke hervorming levert stakingen en blokkades op, dus schuift Parijs de rekening door naar de volgende regering; kredietverstrekkers zijn uiteindelijk minder geduldig dan kiezers.

Het probleem is dat Frankrijk niet alleen te veel uitgeeft, maar ook een economie heeft die die uitgaven steeds minder kan dragen; dan wordt elk nieuw tekort structureel in plaats van tijdelijk. De oplossing is niet nóg een Europees noodfonds, maar jarenlange voorspelbare hervormingen en investeringen die de productiviteit verhogen, anders koopt Parijs vooral tijd en geen draagvlak.

Kijk, de markt kijkt niet alleen naar het tekort maar vooral naar de politieke wil om het te repareren. Franse staatsobligaties moeten straks een hogere risicopremie bieden, en dan wordt lenen duurder precies wanneer Parijs al krap zit; dat is financieel gewoon een klassieke neerwaartse spiraal.

Wat me vooral stoort: bij dit soort tekorten gaat het meteen over cijfers en markten, maar bijna nooit over waar dat geld naartoe gaat en wie ervan profiteert. Bezuinigen op zorg, onderwijs en gewone gezinnen is natuurlijk de makkelijkste reflex, terwijl je daarmee de groei nóg verder om zeep helpt.

Frankrijk heeft ook veel regio’s en gemeenten met eigen begrotingen, waardoor Parijs niet zomaar over alle uitgaven gaat; dat maakt bijsturen extra lastig. Aan de andere kant blijft het voor de buitenwereld natuurlijk gewoon één Franse schuld als het misgaat.

Wat in deze discussie nogal ontbreekt: Frankrijk kan niet simpelweg dezelfde begrotingsknoppen bedienen als een centraal bestuurde staat. Een flink deel van de uitgaven loopt via sociale fondsen, regio’s en gemeenten, terwijl Parijs politiek wel op het totaal wordt afgerekend. Dat maakt hervormen niet onmogelijk, maar een tekort terugbrengen is daar eerder een meerjarenklus dan een ministeriële schuif met de muis.

Tja, zolang Frankrijk wel geld heeft voor prestigeprojecten en militaire speeltjes maar de gewone burger steeds meer belasting betaalt, blijft dit dweilen met de kraan open. Straks mogen wij via Brussel weer de Franse rekening bijrijden... lekker geregeld vanuit die ivoren toren.