Forum voor Democratie aan de macht in Tiel

Dus FvD “bestuurt mee” maar zonder wethouder… dat is gewoon invloed pakken zonder de rekening te hoeven betalen als het misgaat. Paradoxaal genoeg noemen we dat dan pragmatisch, terwijl het in feite de natte droom is van elke partij die vooral wil roepen en niet tekenen. En PRO/D66 die dit slikken om “de impasse te doorbreken” laat vooral zien hoe leeg dat morele kompas wordt zodra de stoelen verdeeld moeten worden, wat zegt dat over ons bestuur als verantwoordelijkheid optioneel is??

Hmm “meedoen zonder wethouder” klinkt vooral als: wel meebeslissen maar geen gezicht dat je erop kunt aanspreken als het fout gaat. Ben ook wel benieuwd hoe PRO/D66 dat aan hun eigen achterban gaan uitleggen, want in de raad straks weer ruzie en ondertussen ligt de verantwoordelijkheid nergens echt.

ten eerste: “meedoen zonder wethouder” is gewoon een constructie om wél aan de knoppen te zitten maar géén Wob/Woo-gevoelige appjes, geen portefeuille, geen aftrekrisico als er geprutst wordt. ten tweede: PRO/D66/CDA maken zichzelf chantabel, want FvD kan straks bij elk lastig dossier dreigen de stekker eruit te trekken en dan roepen “wij zaten niet in het college hoor” maar ok, ga vooral doen alsof dit bestuurlijke vernieuwing is in plaats van pure verantwoordelijkheidsshopping.

die constructie “meedoen zonder wethouder” is niet alleen laf, het is ook bestuurlijk giftig: je krijgt beleid dat in achterkamertjes wordt dichtgetimmerd zonder dat er één bestuurder is die in het openbaar de klappen opvangt bij de raad en de pers. En eerlijk, PRO/D66/CDA doen alsof ze een impasse oplossen, maar ze normaliseren hiermee het idee dat mandaat losstaat van verantwoordelijkheid, alsof democratie een soort abonnementsdienst is die je elk moment kunt pauzeren. Paradoxaal genoeg krijg je zo méér wantrouwen en meer complotpraat, want als niemand zichtbaar tekent, gaat iedereen vanzelf invullen wie er “echt” aan de touwtjes trekt... wat zegt dat over ons dat we dit überhaupt een optie vinden?

PRO/D66 die FvD “invloed zonder wethouder” geven is niet alleen laf, het is ook gewoon het normaliseren van extreemrechts als ‘normale gesprekspartner’ — en daarna verbaasd doen als het debat verhardt en minderheden de klos zijn, oh ja want dat kwam uit het niets. En ondertussen gaat het in Tiel echt niet over complotten maar over wonen, armoede, zorg — maar daar win je geen clicks mee, dus schuif je de pyromanen maar aan tafel.

Ach ja, ik ben vooral benieuwd wie er dan straks bij de wijkzorg, vergunningen of woningbouw z’n telefoon opneemt als het gedoe wordt, want “invloed” is leuk tot bewoners boos aan de balie staan. Dan krijg je dus bestuur op afstand en wij mogen het weer uitleggen aan opa en oma die gewoon een traplift of woning nodig hebben.

Juridisch gezien is “meedoen zonder wethouder” gewoon een gedoogconstructie: je tekent mee aan het coalitieakkoord, maar je hebt geen collegezetel en dus ook geen individuele wethouder die je via raad/ambtelijke lijn op portefeuille kunt afrekenen. De vraag is dan vooral hoe ze de informatiepositie regelen, want als FvD wel in de coalitieoverleggen zit maar niet onder de collegiale verantwoordelijkheid valt, krijg je de facto een extra bestuurslaag zonder formele checks. En reken maar dat bij het eerste integriteitsding of WOO-verzoek iedereen naar elkaar gaat wijzen: “geen bestuurder, dus geen stukken”, succes ermee.

Men vergeet gemakkelijk dat dit soort “gedoogconstructies” al decennia bestaan, alleen heette het vroeger gewoon: we steunen het college per dossier en houden de handen schoon. Als FvD echt wil laten zien dat ze kunnen besturen, laat ze dan gewoon een wethouder leveren en de begroting verdedigen in het openbaar; anders is het vooral een handige manier om straks bij elk lastig besluit te roepen dat het “hun beleid” niet was. En PRO/D66/CDA: als je dit doet, zet het dan keihard op papier wie waarvoor tekent, anders krijg je straks een college dat niemand meer kan wegsturen behalve via vaag gedoe in achterkamertjes.

Dat “meedoen zonder wethouder” is vooral een juridisch rookgordijn: in de Gemeentewet ligt de verantwoordelijkheid bij het college en de wethouders, dus FvD kan straks wél de koers mee bepalen in het coalitieoverleg maar nooit echt afgerekend worden in de raad met een motie van wantrouwen. En PRO/D66 denken dan: lekker stabiel, maar je krijgt dus twee lagen bestuur, eentje formeel en eentje informeel, en dat is precies hoe je Woo-verzoeken en transparantie praktisch omzeilt zonder dat iemand het hardop zegt. Benieuwd of de provincie (toezicht) dit nog even “bestuurlijk netjes” gaat vinden als er straks gedoe is over vergunningen of integriteit.

Die “meedoen zonder wethouder” is gewoon een governance anti-pattern: je krijgt shadow-coalition meetings, halfbakken afspraken en niemand die in de raad een portefeuille kan verdedigen met cijfers en planning. Als PRO/D66 dit echt “pragmatisch” vinden, prima, maar zet het dan ook netjes in het coalitieakkoord: wie beslist wat, wie tekent, wie is aanspreekpunt, en publiceer die afspraken als een soort change log. simpel: zonder duidelijke ownership wordt elke crisis een blame-game en dat is precies waarom mensen bestuur niet meer serieus nemen.

“Eerste gemeente waar FvD bestuurlijke invloed krijgt” is ook lekker clickbait: FvD zat lokaal al vaker in gedoogconstructies/afspraken, alleen noemden we het toen geen “aan de macht”. En wat is dit concreet in Tiel: staat er in dat coalitieakkoord dat FvD mee tekent, toegang krijgt tot college-informatie, of alleen steun in de raad levert per dossier? Link naar het akkoord of minimaal een passage graag, want nu is het vooral De Gelderlander zegt dat Welingelichte Kringen het weer samenvat… maar wie checkt dat?