Explainer | Waarom militaire parade in Moskou nu anders is. Spoiler: angst

De vraag is niet of die parade “anders” is, maar wat er juridisch en praktisch achter zit: je ziet de facto een veiligheidsoperatie met een propagandalaag eroverheen. Als je echt bang bent voor drones/aanvallen, dan ga je niet met open tribunes en voorspelbare routes werken, tenzij het primaire doel beeldvorming is en niet bescherming. En dat “angst” frame is leuk voor de explainer, maar in casu is het gewoon risicoacceptatie: hoeveel kans op incident neem je voor 20 minuten tv.

Die “angst” is maar de helft: zo’n 9 mei-parade is ook een interne loyaliteitstest voor elites, dus je ziet extra layers security omdat niemand in het Kremlin nog iemand vertrouwt, niet eens de eigen diensten. Als ze echt alleen veiligheid wilden, konden ze het net zo goed binnen of op een afgesloten basis doen, maar dan mis je die tv-beelden voor de regio’s én het signaal naar buiten: wij staan nog recht. En ondertussen lachen wij hier weer “Brussel dit, Brussel dat”, terwijl Rusland gewoon laat zien wat er gebeurt als je checks & balances sloopt: dan wordt elke optocht een mini-staatsgreep-risico.

Men vergeet gemakkelijk dat 9 mei in Rusland geen “evenement” is maar een soort staatsreligie: de mythe van de Grote Vaderlandse Oorlog is het cement onder het regime. Als je dan nu overal hekken, jammers en lege vakken ziet, is dat niet alleen angst voor drones maar ook angst dat het verhaal scheurt; je kunt geen nationale eenheid prediken en tegelijk je eigen publiek behandelen als potentiële dader. En dat maakt zo’n parade juist zwakker dan hij oogt, hoe hard die tanks ook brommen.

In mijn tijd bij de KLM leerde je: als je echt bang bent voor “iets uit de lucht”, dan ga je niet alleen hekken neerzetten maar je hele luchtplaatje dichttimmeren met no-fly zones, jammers, radar en vooral een plan wat je doet als het tóch misgaat, en dat laatste zie je bij dit soort parades altijd verdacht weinig terug omdat de show door móét. Wat mij meer opvalt is dat die parade ook een logistieke stress-test is: wie komt opdagen, wie staat waar, wie durft nog te zwaaien, en ondertussen gaat de halve stad op slot alsof het een gijzeling is, dan weet je al hoe laat het is met dat “vertrouwen” in eigen land. En eerlijk, dat hele “angst”-frame is niet eens zo gek: als je je eigen bevolking achter dranghekken zet en de rest via tv moet geloven dat alles normaal is, dan ben je niet sterk bezig hoor.

Feit is: angst is niet alleen voor drones, maar ook voor paniek in de menigte, als er één knal of gerucht is heb je zó een verdrukking met tientallen slachtoffers. Daarom zie je vaak rare mixen van “open show” en keiharde controle, ze willen het beeld van normaliteit maar moeten tegelijk een massaal medisch/veiligheidsrisico managen. En als je je eigen publiek als potentieel gevaar behandelt, krijg je juist meer stress, meer fouten, meer kans dat het misgaat… tja.