Experts verwachten nieuwe NAVO-reactie op Russische intimidaties: 'Niets doen lokt uit'

Als je elke keer “oeps navigatiefoutje” accepteert, gaan ze natuurlijk steeds een stapje verder, dat is letterlijk hoe je grenzen test. Maak het simpel: één keer je luchtruim in is meteen onderscheppen/neerhalen en publiek communiceren wat de regels zijn, anders is het voor Rusland gewoon een gratis A/B-test van onze reactie.

Vanuit het buitenland gezien is dit vooral een spelletje “kijk hoe ver we kunnen gaan zonder dat jullie iets durven”, en NL roept dan weer dat we “de-escaleren” terwijl we intussen niet eens genoeg luchtafweer en munitie op voorraad hebben voor meer dan een paar dagen gedoe. Leuk hoor harder optreden, maar als het puntje bij paaltje komt moet je ook kunnen volhouden, en dat is precies waar Europa jaren op bezuinigd heeft omdat het geld liever naar consultancy en praat-toppen ging. Rusland test niet alleen de grens, ze testen ook onze politieke zenuwen: één brokstuk op een boerenschuur en Den Haag zit meteen in de talkshows met “hoe kon dit gebeuren??”

Die “schiet alles meteen neer”-reflex klinkt stoer, maar je wil juist dat Moskou niet kan spelen met onze ROE en juridische grijze zones: consistent, voorspelbaar en vooral collectief afgestemd, anders krijg je 32 losse mini-crisissen en ruzie over wie “escalatie” veroorzaakt. En ja, die Eastern Sentry-shift is logisch, maar als je geen fatsoenlijke attributie + publieke communicatie hebt (radarbeelden, traject, payload-indicatie), dan wint Rusland alsnog de info-oorlog met één persbericht “navigatiefoutje”. Harder optreden kan ook: elke keer zo’n incident = automatisch extra sanctions-package, exportcontrols aanscherpen en assets bevriezen, dan wordt het voor hen ook gewoon duurder i.p.v. alleen spannend.

Dat “harder optreden” klinkt altijd alsof het alleen om raketten en F-16’s gaat, maar de echte arena is psychologisch: Rusland wil dat wij elke week een mini-paniekje hebben, met talkshows, Kamervragen en weer een nieuwe “rode lijn”. Als je dan elke keer ad hoc reageert, win je tactisch misschien, maar strategisch train je je eigen bevolking in angst en vermoeidheid. Paradoxaal genoeg is de meest agressieve stap soms juist saaiheid: vaste protocollen, automatisch gevolg (ook niet-militair), en vooral nul drama in de communicatie — wat zegt dit over ons dat we pas ‘krachtig’ lijken als het op tv lekker knalt??