EU-ministers willen winstbelasting voor energiebedrijven door gestegen prijzen

winstbelasting klinkt lekker stoer, maar het wordt gewoon doorgeschoven naar de pomp en je energierekening, dus wie “pak je” dan precies? dit is weer classic EU/overheid als legacy code: in plaats van meer aanbod/vergunningen/infra fixen gaan ze aan de revenue-kant lopen hacken en hopen dat de markt niet crasht.

Men vergeet gemakkelijk dat zo’n “winstbelasting” in oorlogstijd vooral een politiek doekje is: je laat zien dat je wat dóét, maar je verandert niks aan het feit dat Europa nog steeds nervositeit importeert via olie en gas. Als je dit al invoert, koppel het dan keihard aan strategische voorraden en versnelling van eigen productie/raffinage en netverzwaring; anders is het gewoon een extra pot geld die in Brussel verdampt. En let op: vandaag zijn het energiebedrijven, morgen de supermarkten, overmorgen de banken… het is altijd dezelfde reflex als de prijzen pijn doen.

winstbelasting is leuk voor de bühne maar zolang we niet ff transparant maken wat die bedrijven nou echt verdienen en waar het heen gaat blijft het gewoon schaduwboxen en straks krijg je weer een “compensatiepakket” dat alleen werkt als je 3 formulieren invult en toevallig in de juiste postcode woont bestaatniet

Zo’n winstbelasting kan best, maar dan alleen op échte windfall profits (boven een normaal rendement) en tijdelijk, anders jaag je investeringen in netten/opslag/raffinage juist weg en zit je volgend jaar nóg krapper. Overigens: wat veel mensen niet weten is dat een groot deel van de pompprijs al accijns+btw is, dus als je “de consument” wil helpen moet je het geld direct terugsluizen naar isolatie/OV of gerichte korting op stroom voor lage inkomens, niet weer in een generiek Brusselse pot laten verdwijnen. En doe meteen transparantie-eisen erbij, want zonder open marges blijft iedereen maar roepen en gokken.

Hmm iedereen heeft het over “doorberekenen”, maar die energiebedrijven hebben nu al langlopende contracten en eigen opslag/handel, dus het is niet 1-op-1 dat ze morgen de pompprijs aanpassen omdat Brussel iets roept. Als je zo’n heffing doet, zet er dan meteen bij dat het geld terug moet naar netcapaciteit en minder afhankelijkheid, anders is het weer zo’n pot waar je als burger nul van merkt.

In de praktijk: die hoge prijzen komen niet alleen door “de olie”, maar ook door handel en gedoe met opslag en marges onderweg. Als je dan zo’n winstbelasting doet, leg ‘m ook bij die handelshuizen en tussenbedrijven neer, niet alleen bij de grote energieclub met een logo bij het tankstation. Anders is het weer: iedereen pakt mee, behalve waar het echt zit.

Luister, die EU-ministers kunnen wel stoer “winstbelasting” roepen, maar als ze echt ballen hadden gooiden ze meteen een noodregel erin: pompprijzen transparant per dag wat is olie, wat is marge, wat is belasting, anders blijft ’t voor ons gewoon gokken waarom je op de A10 ineens 15 cent duurder bent bij het volgende station, jansen. En als ze dan toch gaan heffen: stop dat geld niet in Brussel maar fix hier dat net en die laadinfra, want ik sta met m’n taxi straks óf leeg óf blut, godverdomme.

Iedereen zit nu op “doorberekenen ja/nee”, maar het sociologisch interessante is: dit gaat ook over legitimiteit. Als mensen het gevoel hebben dat oorlog = pech voor mij, maar jackpot voor een paar handelaren/aandeelhouders, dan krijg je precies die cynische belastingmoraal en anti-EU vibe die je later niet meer dichtgeplamuurd krijgt. Enerzijds moet je investeringen niet kapotslaan, anderzijds is een tijdelijke windfall-heffing juist een manier om te laten zien: risico’s en schokken zijn niet alleen privé, maar ook collectief collectief. En als je het dan doet: zet het geld automatisch terug via lagere netkosten of een vaste energietoeslag per huishouden, niet via weer een loket met “bewijs uw ellende” formulieren… daar worden mensen echt gek van.