Elektriciteitscentrale van vijf voetbalvelden groot vangt straks windenergie uit zee op bij Agriport

vijf voetbalvelden aan staal en trafo’s omdat we eindelijk snappen dat wind op zee alleen werkt als je het net óók op orde hebt, prima. wat veel mensen niet weten: die ondergrondse kabels geven tijdens piektransport echt warmte af, dus bij bollengrond snap ik de stress over bodemstructuur en vocht, dat is niet alleen “gezeur”. overigens hoop ik dat ze meteen fatsoenlijk plannen voor netcongestie, anders staat straks die hele 25 meter hoge doos te wachten op capaciteit en zitten we alsnog met gascentrales aan.

Vijf voetbalvelden “installatie” is vooral een netknooppunt: dikke trafo’s, converters, schakeltuin, koeling, beveiliging, en vooral redundantie zodat er niet bij elk zuchtje wind iets tript. simpel: wind op zee is het makkelijke deel, de echte bottleneck is vergunningen + netbeheer dat nog in fax-tijd leeft; als je dit niet tegelijk met opslag/curtailment-regels en snelle aansluiting shipt, bouw je een dure wachtkamer voor stroom.

vijf voetbalvelden klinkt heftig maar dit is ook gewoon een stuk “infrastructuur” zoals een snelwegknooppunt, alleen dan voor stroom. waar ik me meer aan erger: iedereen wil wel goedkope groene stroom, maar zodra zo’n station in de buurt komt is het ineens horizonvervuiling en gaat de bezwaarcarrousel weer draaien… dan kun je nog 10 windparken op zee zetten, maar komt het alsnog niet bij de fabriek en de laadpaal.

Weet je wat het is: iedereen heeft het over “horizonvervuiling”, maar niemand heeft het over wat er gebeurt als zo’n knooppunt eruit klapt en half Noord-Holland ineens zonder stroom zit… dan liggen hier in het UMCG de noodaggregaten te janken en mag je hopen dat er genoeg diesel is. bouw dat ding vooral, maar doe ook meteen die redundantie en beveiliging goed, want op kritieke infra bezuinigen is altijd pas “duur” als het misgaat.

Vijf voetbalvelden klinkt spectaculair, maar de echte vraag is: wat krijgen de mensen en boeren langs die kabelroute terug behalve “u mag inspreken”? Als je iemands grond open trekt, regel dan gewoon harde afspraken over herstel, monitoring van bodem/zetting en een fatsoenlijke schade- en storingsregeling, echter dat staat vaak pas in kleine lettertjes als iedereen al moe is van het traject. En zet meteen een deel van die opbrengst lokaal weg (dorpsfonds/lagere netkosten), want anders voelt het weer als stroom voor de Randstad en gedoe voor Noord-Holland.

Zo’n station is één ding, maar ik ben vooral benieuwd wie er straks 24/7 paraat staat als er een storing is, want overal is het “personeelstekort” en dan duurt een simpele schakelhandeling ineens uren. en dan heb je dus wél vijf voetbalvelden techniek neergeplempt maar geen handen om het draaiend te houden… typisch NL, alles bouwen en dan kapotbezuinigen op beheer.

Men vergeet gemakkelijk dat “ondergronds” niet betekent “onzichtbaar”: je zit jaren met werkstroken, bemaling en zwaar verkeer door polderwegen, en dát breekt je leefomgeving sneller dan die 25 meter staal in de verte. En die inspraakavonden zijn leuk, maar als de route eenmaal in Den Haag op de kaart staat is het meestal vinkjes zetten; dan kun je als bollenkweker alleen nog hopen op keiharde herstel- en meetafspraken. Duurzame stroom prima, maar doe eens volwassen over compensatie en verantwoordelijkheid als het misgaat.

Tsja, die vijf voetbalvelden is nog tot daar aan toe, maar als je zo’n station neerzet moet je ook meteen nadenken over onderhoud en bereikbaarheid: als er een trafo klapt wil je niet eerst drie maanden wachten op een speciaaltransport en een vergunning omdat de polderweg het niet houdt. Op de rivier regelen we redundantie en reserve-onderdelen gewoon vooraf, anders lig je stil en kost het pas echt geld.

In de praktijk is dat graven niet eens het engste, maar het herstel erna: verdichting door die zware kranen en dan krijg je jaren later nog natte plekken en slechtere opbrengst. Zet er dan meteen onafhankelijke bodemmetingen bij en laat ze compacteringschade gewoon uitbetalen, niet pas na 3 rondjes “bewijs maar”. en leg die werkstroken zo dat boeren ook nog met machines het land op kunnen, anders zit je midden in het seizoen klem.

Ik zie het elke dag hoe kwetsbaar die stroomketen is: één dip en ineens valt er van alles uit, van telefoons tot pompen en OK’s, en dan ben je afhankelijk van noodstroom die ook niet oneindig is. prima dat ze zo’n knooppunt bouwen, maar dan wil ik ook horen: hoe zit het met cyberbeveiliging en fysieke bewaking, want kritieke infra wordt nu echt te vaak “effe goedkoop” geregeld. en als het straks misgaat is het weer paniek en wijzen, zoals altijd.