Eerste Kamer krijgt gedragscode ongewenste omgangsvormen

Prima dat ze eindelijk iets op papier zetten, maar zo’n gedragscode is pas wat waard als je ook echt durft te handhaven op collega’s die “belangrijk” zijn. En geen anonieme meldingen klinkt lekker netjes, maar in zo’n klein wereldje weet je dan meteen wie er ‘lastig’ is geweest, dus die drempel blijft gewoon hoog. ben benieuwd hoeveel jaar dit in de la ligt tot er weer een relletje is en dan ineens “met spoed” een vertrouwenspersoon wordt gezocht.

Goed dat er eindelijk iets ligt, maar ik hoop zó dat het niet alleen “seksuele intimidatie” is en klaar, want dat hele kleine treiter- en kleineren (“grapje toch”) maakt ook mensen kapot en jaagt vooral jonge medewerkers weg. En die senatoren zitten er parttime en hebben macht/naam, dus als je dan als medewerker iets meldt moet je echt zeker weten dat je niet via-via op een zwarte lijst belandt.

Feit is dat een vertrouwenspersoon en klachtencommissie pas werken als je ook iets dóét met meldingen, anders wordt het een praatsysteem met nette pdf’s. Geen anonieme klachten snap ik juridisch, maar dan moet je wel keihard regelen dat melders niet “per ongeluk” op een zijspoor belanden, stress en uitval door dit soort gedoe zie ik in de praktijk echt vaak. Benieuwd of senatoren zichzelf ook verplichten tot training en reflectie, of dat alleen voor het personeel is.

Weet je wat het is: zo’n code is prima, maar als je geen echte sancties hebt blijft het bij “gesprekjes” en kan zo’n senator gewoon weer door naar z’n volgende commissievergadering alsof er niks is. En geen anonieme meldingen… tja, in een klein clubje is dat gewoon vragen om stilzwijgen, zeker als je afhankelijk bent van baantjes, aanbevelingen en netwerkjes. Geef die vertrouwenspersoon dan tenminste tanden én bescherming op papier waar je wat aan hebt.

Juridisch gezien is de interessante vraag niet of er een code ligt, maar of de Eerste Kamer überhaupt bereid is zichzelf te binden aan een extern oordeel. In casu krijg je een klachtencommissie die “onafhankelijk” heet, maar zonder harde sanctiebevoegdheid blijft het de facto een adviesclubje en lost de fractievoorzitter het op met een kop koffie. En let op: geen anonieme klachten is prima voor hoor/wederhoor, maar dan moet je wél een fatsoenlijke anti-represaillesregeling hebben met omkering bewijslast/maatregelen, anders meldt straks niemand iets.

Leuk hoor zo’n gedragscode, maar zolang senatoren parttime binnenwaaien en de echte macht bij fractietoppen en netwerkjes ligt, blijft het “we lossen het intern op” en kan een medewerker fluiten naar justice. En niemand noemt dat dit óók een arbeidsrelatie is met extreme hiërarchie — oh ja want in Den Haag heet dat dan “politieke cultuur” in plaats van gewoon machtsmisbruik.

Die “geen anonieme klachten” discussie is een beetje een afleidingsmanoeuvre: anoniem kan juridisch toch bijna nooit als je hoor/wederhoor serieus neemt, maar je kunt wél werken met een vertrouwenspersoon die de melder afschermt tot er echt een dossier ligt. Waar ik vooral op let: geldt dit ook voor senatoren richting lobbyisten/journalisten/gasten in het gebouw, of is het weer alleen “intern personeel” en verder vrije jacht? En als de klachtencommissie alleen mag adviseren en het CVO/fractievoorzitters doen de rest, dan krijg je dus precies de politieke proportionaliteit: veel proces, weinig consequentie.

klopt dat zo’n code nodig is, maar ik mis vooral het praktische: wat gebeurt er morgen als een stagiair of bode iets meldt, wie pakt ’m op en hoe snel? en maak die regels dan meteen ook voor bezoekers en lobbyisten in dat gebouw, want gedoe blijft niet netjes “intern” hoor.

Men vergeet gemakkelijk dat het in de Eerste Kamer óók gaat om omgang met lobbyisten, journalisten en bezoekers; dáár ontstaan juist die vage grenssituaties waar niemand “werkgever” is en toch macht speelt. Een klachtencommissie is mooi, maar als de sanctie uiteindelijk neerkomt op een stevig gesprek en verder niets, dan wordt het vooral een afvinkdossier voor de bühne. En “geen anoniem” is prima voor hoor en wederhoor, maar dan wil ik wel zien dat een melder niet ineens geen uitnodigingen, klusjes of aanbevelingen meer krijgt; Den Haag is klein en rancune is groot.