Een spoor van faillissementen, met dank aan de hoge energiebelastingen: wie redt de ambachtelijke bakker?

“Gezonde marktdynamiek” zegt Financiën, terwijl ze zelf met energiebelasting en CO₂-heffingen de ovenknop bedienen; dat is geen markt, dat is beleid met een strik erom. Die bakker kan z’n kosten niet “doorberekenen” als de supermarkt met halfafbak en schaalvoordeel om de hoek zit, en de klant al schrikt van €3,50 voor een brood. Geef zulke energie-intensieve ambachten gewoon een lager tarief of gerichte korting, net zoals we dat bij grootverbruik en allerlei ‘strategische’ sectoren ook doodnormaal vinden; anders houden we straks alleen ketens over en een leeg winkelstraatje met koffiebars.

Energiebelasting is kut ja, maar die bakker hangt ook aan een gas-oven uit 1998 zonder slimme sturing omdat elke “verduurzamingsregeling” een bureaucratische quest is en de netbeheerder zegt: wachtlijst tot 2029… dan kun je dus niet eens switchen naar elektrisch/heat recovery al wíl je. Maak het simpel: laat ze realtime/laag tarief draaien buiten piek (nachtbakken), geef snelle capex-korting zonder 40 formulieren, want nu is het gewoon legacy beleid dat kleine shops DDOS’t terwijl de grote ketens alles weg-hedgen.

Even rekenen: van 4100 naar 3201 in 15 jaar is ~22%, maar dat is dus al lang vóór die recente energiepaniek ingezet. Dus “met dank aan energiebelasting” is lekker makkelijk; het is ook gewoon dat we massaal bij de supermarkt halfafbak kopen en vervolgens janken dat de bakker verdwijnt. En dat RUG-cijfer van €45k extra per jaar: prima, maar zeg er dan ook bij hoeveel broden dat is en wat de marge is, anders is het vooral een indrukwekkend rond getal voor in een brief.

Ach energiebelasting is maar de helft, die hele molen van vergunningen, arbo, brandveiligheid en inspecties vreet ook tijd en geld, en dan mag je brood ineens niet meer “ambachtelijk” heten omdat er 1 mixzak in zit als je die bakker wil redden moet je ‘m ff met rust laten en niet elk jaar weer een nieuwe regel verzinnen terwijl de supermarkt gewoon doorstoomt met fabrieksbrood zonder gezeik

“Gezonde marktdynamiek” roepen is makkelijk vanaf een ministerie, maar in de wijk zie ik gewoon dat mensen met een krappe beurs hun brood bij de supermarkt halen omdat elke euro telt, punt. Dan kun je de bakker wel laten “doorberekenen”, maar dat wordt dus: klant weg, winkel dicht, weer een lege straat en weer minder werk voor die paar gasten die nog met hun handen iets maken. en ja, energiebelasting is een factor, maar als je tegelijk de koopkracht uitknijpt dan sloop je de vraag én het aanbod in één klap... wie wint daar precies bij?

Die €45k extra is heftig, maar het wrange is dat we bakkers tegelijk “verduurzamen!” toeroepen terwijl ze vaak niet eens kúnnen aansluiten of uitbreiden door netcongestie en wachttijden; dan voelt zo’n energiebelasting als straf zonder uitweg. Echter als Financiën dan “marktdynamiek” zegt, laat ze dan ook eerlijk zijn en maak een tijdelijke, simpele regeling: lagere energiebelasting voor kleine voedselmakers zolang het net en die subsidies niet leverbaar zijn, daarentegen wel met de afspraak dat je bij vervanging naar zuiniger ovens gaat. En ja, als inwoner: ik betaal liever 30 cent meer voor een goed brood dan weer een leeg pand en alleen nog halfafbak in de straat.

Energiebelasting is een druppel, de echte kosten zitten in al die instanties die op je nek zitten. Wij bakten vroeger gewoon brood zonder al die papieren rompslomp. Nu moet alles "ambachtelijk" zijn en "verduurzaamd", maar de regels verstikken je. Gewoon even met rust laten.

Wederom dat gedoe over “steun” en “korting”, maar niemand durft te zeggen dat zo’n bakker ook gewoon 2-3 cent per kWh en een paar cent per m³ gas extra belasting betaalt bovenop al die netwerkkosten, en dat tikt bij een oven die 12 uur draait dus meteen richting die €45.000. En dan komt Financiën met marktdynamiek terwijl ze wél vrolijk voor miljoenen aan accijnskortingen en uitzonderingen uitdelen aan de grote jongens, typisch. Als je echt ambacht wil houden: maak energiebelasting voor kleinverbruikers in productie gewoon lager en schrap meteen 10 formulieren, anders is het weer praten tot 2030 en dan zijn die 3.201 bakkers er nog 2.000.

Juridisch gezien is “gerichte korting voor bakkers” meteen gedoe: je moet afbakenen wie bakker is (SBI-code? omzet uit brood? eigen oven?) en dan krijg je creatief heretiketteren en bezwaarprocedures, zeker als de buurtsuper ineens ook “bakkerij” op papier wordt. En let op staatssteun: zo’n sectorale energiecompensatie moet je EU-proof maken, anders is het over 2 jaar terugvorderen met rente en is die ambachtelijke bakker alsnog de sjaak. Als je echt iets wil doen, maak het generiek voor kleinverbruikers met aantoonbaar energie-intensieve productie, niet een romantisch uitzonderingsregime voor één club.