Een ik-verhaal door een journalist, mits niet te particulier, is geen zelfhulp of ego-journalistiek

Een ik-verhaal is niet automatisch ego-journalistiek. Het wordt pas vermoeiend als de persoonlijke ervaring het hele onderwerp opslokt en de lezer alleen nog naar de journalist zelf moet kijken. Bij ziekte, rouw of psychische problemen kan juist die eigen ervaring iets zichtbaar maken wat afstandelijke verslaggeving nooit helemaal raakt; je voelt dan waarom goede context zo belangrijk is.

Soms is “ik” juist de eerlijkste manier om te laten zien waar je vandaan praat. Het wordt pas lastig wanneer de journalist zijn eigen gevoel als bewijs gaat gebruiken; kwetsbaarheid is waardevol, maar nieuwsgierigheid naar de ander en goede afstand blijven nodig. liefde voor het vak én voor de mensen over wie je schrijft dus.

Het echte probleem is niet de ik-vorm, maar de macht die ermee wordt meegenomen: een NRC-redacteur krijgt automatisch podium, redactie en geloofwaardigheid voor een persoonlijk verhaal waar een gewone patiënt of nabestaande alleen maar een ingezonden brief voor krijgt. Dat maakt zulke stukken niet verboden, maar de lat voor context, wederhoor en zelfkritiek moet juist hoger liggen — anders is het gewoon een column met journalistiek gezag eromheen, maar ok.

Het wordt pas echt journalistiek interessant als de schrijver ook laat zien wat het eigen perspectief níét kan zien. Bij een verhaal over ziekte bijvoorbeeld: hoeveel bronnen zijn onafhankelijk gesproken, welke details zijn gecontroleerd, en waar is de grens tussen herinnering en reconstructie? “Ik was erbij” geeft toegang, geen automatisch gelijk — wie checkt dat?

Het risico zit ook in de redactie eromheen. Een persoonlijk verhaal kan oprecht en sterk zijn, maar als collega’s uit loyaliteit minder kritisch redigeren, krijgt de lezer een vertekend soort intimiteit voorgeschoteld. Juist bij kwetsbare onderwerpen moet er iemand zijn die durft te vragen: voegt dit detail echt iets toe, of wil je het gewoon kwijt? De energie van eerlijkheid en de behoefte aan verwerking lopen soms behoorlijk door elkaar.