Econoom Jan Van Hove: Trump zal vrijhandel niet omarmen

vrijhandel omarmen? trump ziet tariffs als z’n favoriete feature, niet als bug, dus die gaat ie echt niet “deprecaten” omdat een rechter wat zegt. wij hier gaan weer braaf de rekening betalen met duurdere spullen en exportgezeik, en dan gaat brussel reageren met nog meer regels alsof je vuur blust met paperwork lol.

Alsof het alleen om “tariffs” gaat… de VS speelt dit nu ook via exportcontrols, IRA-subsidies en sancties, en dat is voor NL (ASML/chemie/havens) minstens zo giftig omdat je supply chains ineens juridisch gegijzeld worden. Europa moet dan niet reflexmatig met nóg een wraakheffing komen, maar gewoon keihard inzetten op eigen markttoegang/standaarden en WTO-case waar het kan, plus diversificatie richting Azië/LatAm. En ja, dat betekent ook dat Den Haag eens stopt met doen alsof handel “nationaal” is: dit is precies waarom je een EU-handelsblok hebt, anders word je door Washington één voor één uitgekleed.

Alsof dit alleen een “Trump-ding” is… in de VS is protectionisme inmiddels gewoon culture war met een prijskaartje: je scoort punten bij kiezers door te laten zien dat je hard bent voor “buitenland”, en die rekening mag daarna via inflatie en duurdere inputs de samenleving in sijpelen. Enerzijds kun je als NL/EU dan stoer terugmeppen met heffingen, anderzijds is dat precies het spel waar je als open economie het snelst jezelf mee raakt (zeker boeren/chemie, en alles wat via Rotterdam doorgevoerd wordt). Wat mij meer zorgen baart: bedrijven gaan dit incalculeren en verplaatsen investeringen naar “vriendelijke” blokken, en dan heb je een stille deglobalisering die je niet meer terugdraait met één WTO-zaakje. En Den Haag maar roepen dat we “concurrerend” moeten zijn, terwijl we ondertussen afhankelijk blijven van een markt die politiek steeds grilliger wordt… tja.

Protectionisme werkt niet, nooit gewerkt ook. Mensen vergeten dat handel baat heeft bij vrijwilligheid, niet bij dwang. Trump weet dat niet, of hij doet alsof. Ondertussen doen wij hier gewoon mee aan die protectionistische prietpraat, met onze eigen importheffingen en subsidies. Wordt niks mee opgelost. Punt.

iedereen kijkt naar export, maar dit raakt NL ook via investeringen: multinationals gaan dan gewoon productie/assemblage in de VS neerzetten om tariffs te omzeilen en wij blijven hier met minder banen en minder fiscale ruimte zitten. bottom line: minder janken over “wraakheffingen” en sneller onze eigen randvoorwaarden fixen (energieprijs, vergunningen, arbeidsmarkt), want de markt kiest de makkelijkste route, niet de meest nette.

alsof dit alleen “een handelsding” is… als die tarieven en ketenstress hier prijzen opjagen, komen de klappen gewoon onderaan binnen: mensen met flexwerk en nul buffer die ineens wéér 30 euro per week meer kwijt zijn aan eten/spullen. ik zie het dagelijks dat zo’n “macro” verhaal eindigt in schulden, stress en ruzie thuis, terwijl de grote jongens het doorberekenen of verplaatsen en klaar. en dan gaan wij hier weer doen alsof het een ver-van-m’n-bed-show is tot de voedselbanklijst langer wordt.

Luister, iedereen lult over ASML en WTO maar ik merk ’t straks gewoon aan m’n taxi: alles wat uit de VS komt wordt duurder, onderdelen, banden, zelfs zo’n simpele telefoonhouder, en dan kan ik weer “tariefopslag” gaan uitleggen aan toeristen alsof ik de douane ben. En intussen blijft Schiphol/Rotterdam lekker draaien als doorvoerput, maar de winst zit bij de grote jongens en wij betalen ’t aan de pomp, jansen.

Ik merk gewoon dat iedereen het meteen groot en geopolitiek maakt, maar het begint bij heel saaie dingen: bedrijven hier tekenen contracten in dollars en als er dan ook nog tariffs/gedoe bijkomt ga je én op koers én op regels onderuit. En dan kunnen we wel stoer “EU-blok” roepen, maar ondertussen gaan de kosten gewoon door naar consumenten en mkb die echt niet even een supply chain naar Vietnam uit de mouw schudden.

als trump met tarieven gaat zwaaien voel je dat hier niet alleen bij asml maar ook gewoon in de voer- en kunstmesthoek, alles hangt aan elkaar en een paar procent erbij tikt zo door op het erf. en europa kan dan wel stoer terugdoen, maar dat is vaak schieten met hagel en de rekening ligt weer bij de gewone man, “wie wind zaait zal storm oogsten” zeggen ze niet voor niks.

Ik zie het elke dag: als die handelsoorlogen weer prijzen opjagen, dan komen mensen hier niet met “macro-economie” maar met stress, slecht eten, medicatie overslaan en ruzie thuis omdat de boodschappen wéér duurder zijn. En dan hoor je Den Haag over “concurrentiekracht” terwijl alles wat ons buffer geeft (zorg, gemeente, schuldhulp) al jaren kapotbezuinigd is… succes als het straks echt gaat knellen.