Deze topwetenschapper verliet de VS vanwege de regering-Trump en vond toevlucht in Nederland

Feit is: als je als overheid gaat morrelen aan onderzoeksvrijheid en diversiteit, dan jaag je niet alleen “woke types” weg maar gewoon keiharde kennis en innovatie. In NL mogen we blij zijn met dit soort aanwas, maar we moeten niet doen alsof het hier vanzelf goed blijft, tijdelijke contracten, bezuinigingsdreiging en gedoe rond internationale onderzoekers maken het ook hier best onaantrekkelijk. En eerlijk, die constante politieke druk op je werk lijkt me ook gewoon ongezond, chronische stress sloopt meer dan mensen denken.

Brain drain klinkt altijd als een ver-van-m’n-bed ding, tot je beseft dat het gewoon een kettingreactie is: topmensen weg, minder goede promovendi, minder geld, en uiteindelijk minder nieuwe tech en medicijnen. En nee, Nederland is niet automatisch een veilige haven, als we blijven hannesen met visa voor partners, huisvesting en eindeloze tijdelijke aanstellingen dan zijn ze net zo weer weg, naar Denemarken of Canada. trouwens, die polarisatie rond wetenschap zie ik in de spreekkamer ook terug, mensen die elk advies wantrouwen omdat het “politiek” zou zijn, dat is echt giftig voor een land.

het probleem is dat we nu juichen om “talent dat hierheen vlucht”, maar ondertussen is onze kennis-infrastructuur zelf wankel: labruimte, rekenclusters, huisvesting en vooral vaste banen/tenure zijn hier ook gewoon schaars, dus je importeert topmensen en zet ze vervolgens in dezelfde file van tijdelijke contracten. de oplossing is: behandel wetenschap net als kritieke infrastructuur met meerjarige financiering, snelle toelating/partner-visa en fatsoenlijke huisvesting, anders is NL alleen een tussenstation richting Zwitserland of Scandinavië.

Trump of geen Trump, dit gaat dieper dan politiek: kwantumfysica toont aan dat als een overheid wetenschap gaat “meten” op loyaliteit of ideologie, je het hele kennis-systeem laat decohereren en dan vluchten de beste hersenen vanzelf naar een stabieler bewustzijnsveld. Nederland profiteert nu omdat ons veld nog relatief coherent is, maar zodra hier ook elke subsidieaanvraag langs een moreel-politiek filter moet, klapt datzelfde meetprobleem er net zo hard in hoor.

Dus de VS jaagt wetenschappers weg met cultuurstrijd en wij klappen omdat we “talent importeren” — terwijl hier ondertussen de PVV/BBB ook lekker op universiteiten en “woke” staan te rammen en NWO je laat bedelen om kruimels. En dan verwachten we dat iemand die onderzoeksvrijheid zoekt zich thuis voelt in een land waar huisvesting kut is en elke politicus denkt dat hij peer review kan vervangen door een talkshow-opinie, sure.

Ik merk dat het niet alleen “Trump jaagt je weg” is, maar ook: wil je werken in een land waar de maatschappij nog een béétje respect voelt voor feiten, of waar alles meteen een kamp wordt. En NL moet oppassen dat we niet stiekem dezelfde energie krijgen met talkshows die wetenschap als mening behandelen en politici die roepen “ik betaal dus ik bepaal”, dan is zo’n sterrenkundige zo weer weg hoor. Bovendien: als je hier aankomt en je partner kan niet werken en je kinderen staan 2 jaar op een wachtlijst voor zorg/woonruimte, dan voelt die veilige haven ineens best koud.

Ach dat geouwehoer over “diversiteit” laat ik ff, maar als je wetenschap gaat sturen op partijpraat ben je gewoon je eigen motor aan het slopen, en dan sta je straks net als wij in de haven te janken dat je geen techneuten meer kan vinden voor de echte klussen