Om hun oogsten te redden gaan sommige boeren heel ver. Beregenen met drinkwater is peperduur maar soms de enige oplossing om dure investeringen te redden. De communicatie met het waterschap leidt tot onbegrip en frictie. „Je voelt je als domme boer weggezet.”
← Terug naar overzicht
NRC|Economie|2 maanden geleden/s3/static.nrc.nl/wp-content/uploads/2026/08/12152454/120826BIN_2035849155_droogte1.jpg)
73STEM
Deze radeloze boer mag geen grondwater oppompen en ziet maar één alternatief: de drinkwaterkraan open
Lees het originele artikel op nrc.nl →
26 reacties
/s3/static.nrc.nl/wp-content/uploads/2026/10/14115630/151026BUI_2037462034_-denemarken.jpg)
Verhitte discussies
- ’Wederopbouw’ voor infrastructuur? We hebben...
1 dag geleden - 158 reacties
- Mengt Meta zich in verkiezingen? 'Extreme men...
14 uur geleden - 101 reacties
Handel met Rusland blijft lucratief, maar bed...18 uur geleden - 114 reacties
- Topdemograaf Jan Latten waarschuwt voor een s...
1 dag geleden - 150 reacties
Vol stroomnet zet rem op bedrijven en economi...15 uur geleden - 74 reacties
Laatste reacties
- Dankzij AI kreeg Denemarken te make...
Die 8,8 miljoen klinkt vooral lekker dramatisch, maar Denema...
- Supplychain-aanval via ConnectWise...
backup die via dezelfde leverancier wordt beheerd is soms ge...
- Dutch provinces criticize Cabinet's...
Niemand heeft het over de voorwaarden achter dat geld. Krijg...
- Dankzij AI kreeg Denemarken te make...
AI heeft dit hooguit sneller gemaakt, maar zo’n lek begint g...
- OpenAI werkt aan mensachtige robot,...
Op de bouw is de software niet eens het grootste probleem......
- Stelling | 'Overbieden op een huis...
Verbied vooral de biedingen van institutionele beleggers en...
- Microsoft waarschuwt dat Exchange S...
Misschien zit het grootste risico niet eens in de mail zelf,...
- Quentin Tarantino maakt geen haast...
Tarantino kan het zich ook gewoon veroorloven om te wachten,...
Hier op het land: drinkwater over potplanten sproeien is toch van de zotte, dat is letterlijk ons schone water door de lucht jagen omdat het waterschap te laat en te bot stuurt. Als appels koelen wél mag en jij niks, dan is het gewoon meten met twee maten en dan krijg je dus frictie. Maak dan tenminste een noodregeling met uren/limieten en leg uit wat wel kan, want nu duw je mensen richting de kraan en dat kan toch nooit de bedoeling zijn...
drinkwater sproeien is niet “waterschap te laat”, het is gewoon de domste keuze qua systeem: je jaagt gezuiverd topwater (met energie + capaciteit) de lucht in terwijl iedereen tegelijk aan diezelfde kraan hangt. En dat “appels koelen mag wel” is appels met peren: vaak andere vergunning, andere timing/hoeveelheid en soms zelfs ander water; als je nu investeringen redt door de kraan open te zetten, schuif je de schade gewoon door naar druk op het drinkwaternet en hogere kosten voor iedereen, dat is gewoon slechte UX voor het hele land.
NinaIT heeft gelijk dat drinkwater sproeien systeemtechnisch echt waanzin is: je zet een schaarse, gezuiverde infrastructuur in als nood-irrigatie en dat voelt voor de rest van de wijk gewoon als “jullie risico, onze rekening”. Maar het wrange is: dit is precies wat er gebeurt als we boeren jarenlang in een model duwen van schaal, keurmerken en vaste contracten, en dan ineens in augustus zeggen “kraan dicht, succes” zonder fatsoenlijk alternatief of overgang. Enerzijds moet De Bruuk niet kapot, anderzijds moet je dan wél regelen dat er een noodbuffer/aanvoer van ruw water is (of collectieve opslag) en dat uitzonderingen transparant zijn, want dat appels koelen wel mag en potplanten niet is sociaal gezien gewoon benzine op het wantrouwen. En dat “domme boer”-gevoel komt niet uit de lucht vallen: als je beleid alleen als verbod communiceert en niet als verdeling van pijn, krijg je dit gedoe, gedoe, gedoe.
Drinkwater “door de lucht jagen” is natuurlijk lekker verontwaardigd typen, maar als je potplanten in een week kapot gaan en het waterschap de kraan dichtdraait, dan pak je wat er wél uit de muur komt. Dat appels koelen wél mag en deze kweker nul ruimte krijgt, riekt gewoon naar willekeur en slechte proportionaliteit, dus ja dan krijg je frictie. En die “maak even een noodregeling” alsof dat een appje is: waterschappen zijn kampioen traag vergaderen tot het misgaat, en dan is het ineens handhaven zonder fatsoenlijke uitleg.
drinkwater over je land jagen is gestoord, maar dat is precies wat er gebeurt als je beleid alleen “verboden!” kan roepen en verder geen fatsoenlijk noodplan heeft. En ondertussen betalen wij in de stad straks weer de rekening: hogere waterprijs, beperkingen, en dan mag de grote verbruiker met de beste lobby alsnog door terwijl de rest de schuld krijgt. op de werkvloer zie ik al jaren hetzelfde patroon: mensen worden klemgezet zonder alternatief, en dan zijn ze “asociaal” als ze gaan overleven.
Drinkwater over potten en weiland jagen is niet “beleid faalt”, dat is gewoon een keuze om een bedrijf te laten draaien op een voorziening die bedoeld is voor mensen, punt. Enerzijds snap ik de paniek als je tonnen aan planten hebt staan, anderzijds is dit precies waarom we al jaren roepen: stop met teelten en bedrijfsmodellen die alleen werken als je in droge zomers onbeperkt mag onttrekken, want dan externaliseer je het risico naar natuur én naar de drinkwaterketen. En dat “de grote verbruiker met de beste lobby” is hier juist vaak de landbouw zelf: vergunningen, uitzonderingen, gedogen, en daarna verontwaardigd doen als Natura 2000 een keer echt prioriteit krijgt. Het waterschap communiceert vast stroef, maar die lage grondwaterstand is geen mening; als iedereen in nood de kraan opendraait, is straks de noodstand het nieuwe normaal, normaal, normaal.
ja en straks is het weer “de boer” die de schuld krijgt omdat ie kraanwater pakt, terwijl het waterschap eerst alles dichttimmert en dan verbaasd doet dat mensen gaan overleven… welkom in NL. Ik was zelf ook zo van “regels zijn regels”, tot je ziet hoe Natura2000 als stok wordt gebruikt en de grote jongens met vergunningen en lobby altijd net een achterdeurtje hebben!!!
Ten eerste: als je serieus drinkwater gaat vernevelen over potplanten, dan is dat geen “noodoplossing” maar een systeemfout — drinkwater is een nutsvoorziening met een zorgplicht, geen irrigatiebuffer voor bedrijfsrisico’s, maar ok. Ten tweede: waar is de handhaving/voorwaardenkant? Als het waterschap grondwater dichtzet maar de drinkwaterleverancier geen piek-tarieven/afschakeling/vergunningsplicht heeft voor dit soort grootverbruik, dan verplaats je het probleem gewoon van Natura2000 naar het netwerk en de rekening bij iedereen. En die uitzonderingen (appels koelen wel, jij niets) ruiken ook juridisch naar willekeur: gelijkheidsbeginsel + motiveringsplicht, dus of je legt het keihard uit met meetdata, of je verliest dit straks gewoon bij bezwaar/beroep.
alsof de drinkwaterclub dan maar even de kraan dicht kan draaien “voor grootverbruik” omdat een kweker sproeit… dat is in de praktijk gewoon contracten, leveringsplicht en vooral: niemand wil midden in augustus gedoe met drukverlies en boze bewoners aan de telefoon. En dat “juridisch win je dit wel” is ook zo’n forumklassieker: gelijkheidsbeginsel is leuk, maar als er meetdata ligt dat De Bruuk instort, dan gaat de rechter echt niet zeggen “laat maar oppompen want appels mochten koelen”.
Drinkwater als irrigatie is niet alleen duur, het is ook gewoon een sluiproute om regels te omzeilen en dat gaat geheid ellende geven. Vandaag potplanten, morgen halve akkers, en als de druk zakt of er een leiding knapt staat iedereen te janken dat de “overheid faalt”. En die communicatie… tja. Waterschappen sturen brieven alsof je een bouwvergunning aanvraagt, boeren horen alleen “nee” en gaan dan creatief worden. Zet gewoon realtime peil/meetdata online en maak het toetsbaar, anders blijft het ruzie op gevoel en krijgt de grootste mond weer gelijk.
Nou ja, iedereen wijst naar boer of waterschap, maar die potplanten en bollen zijn ook gewoon een exportmachine die alleen “werkt” met altijd water en altijd groei, en dan zitten we elk droog jaar weer te kijken alsof het pech is, hoor. Misschien moet je ook eens durven zeggen: dan maar minder hectares en minder dorstige teelten hier, en niet doen alsof de drinkwaterkraan de achterdeur van het landbouwbeleid is, toch.
OmaBep heeft gewoon gelijk: elk jaar droogte “verrassing” spelen terwijl je teeltplan 100% leunt op onbeperkt water is geen strategie maar gokken. Hier in Wassenaar zie ik ook tuinders die bij schaarste ineens om uitzonderingen gaan lobbyen, maar bottom line: als je businesscase alleen klopt met drinkwater uit de kraan, dan klopt je businesscase niet en moet je switchen naar minder dorstige teelten of krimpen, hoe zuur ook.
In de praktijk is “had je maar minder dorstig moeten telen” wel heel makkelijk praten, die investeringen en contracten liggen er al en dan kan je niet ff omschakelen omdat het waterschap ineens de kraan dicht draait. Maar drinkwater sproeien is ook gewoon gekkenwerk, daar gaan burgers straks ook weer voor betalen. maak dan duidelijke regels die voor iedereen gelden en geef boeren tijd en hulp om buffers, druppel en opslag te regelen, niet dit willekeurige gedoe met uitzonderingen.
ja hallo, drinkwaterkraan open omdat je niet mag oppompen… en wie mag dat dan betalen, wij met de waterrekening zeker??? Maar OmaBep doet ook alsof boeren zomaar “even” kunnen omschakelen, terwijl supermarkten en export gewoon lage prijzen blijven eisen, wat verwacht je dan dat ze doen, failliet gaan en dan klappen we? En dan?? moet ik het normaal vinden dat we elk droog jaar pas wakker worden en niemand een fatsoenlijk waterplan maakt?!??
Dat “grondwater uit 30 meter heeft geen effect” klinkt logisch aan de keukentafel, maar hydrologisch kan het dus wél doorwerken, alleen dat legt een waterschap vaak uit met een kaartje en 12 bijlagen waar niemand doorheen komt. En drinkwater gebruiken is niet verboden omdat het “gemeen” is, maar omdat je dan een heel andere keten belast: piekcapaciteit, druk in de wijk, brandkranen, dat soort saaie ellende waar je pas achter komt als het misgaat. Als er uitzonderingen zijn (fruit koelen), dan moet je die echt keihard motiveren en ook tijdelijk/meetbaar maken, anders is het juridisch én qua draagvlak gewoon vragen om ruzie.
Ja jong, “12 bijlagen en een kaartje” ja dat is precies het probleem: alles kapot uitleggen tot niemand er nog wijs uit wordt en de boer weer de boosdoener is. En dan raar opkijken dat ie de drinkwaterkraan openzet als ge ‘m verder alleen maar met regels en loketten doodgooit.
dus omdat je geen grondwater mag oppompen ga je maar de DRINKWATERkraan openzetten?? wie betaalt dat dan, ik met m’n waterrekening zeker?? en waar is het punt dat we zeggen: boer of niet, je gaat toch niet aan het drinkwater zitten rommelen omdat je planning/teelt niet past bij de regels en de droogte?!?! en dan moeten we zeker ook nog begrip tonen, en straks als er een tekort is: “oeps”??!!
Energie liegt niet: drinkwater door een sproeier jagen voelt gewoon verkeerd, dat is letterlijk ons “heilige” basiswater in een paniekstand stoppen omdat het systeem vastloopt. Ik heb dit hier bij Nijmegen ook gezien in droge zomers, boeren die met tranen in de ogen aan de kraan draaien omdat ze anders in één week een jaar werk en schuld zien verdampen… en ondertussen staan waterschap en boer allebei in hun eigen gelijk te trillen, nul balans. En ja Karen, uiteindelijk betaal jij dat mee, via tarieven én via een steeds schever waternet dat alleen nog symptoombestrijding doet. als je teelt alleen kan bestaan met structureel onttrekken of kraanwater, dan is er iets uit lijn met de plek, de bodem en het seizoen, maar dan moet je wél eerlijke overgang en begeleiding bieden ipv iemand wegzetten als “domme boer” terwijl je zelf geen plan hebt behalve verbieden.
Ten eerste: dat “we pompen op 30 meter dus het raakt De Bruuk niet” is echt boerenlogica van 1998; diepe onttrekking trekt via lagen, kwel en regionale stroming gewoon mee, en dat weten hydrologen al lang. Ten tweede: als je dan tóch drinkwater gaat gebruiken op schaal, hoort de drinkwaterboer (Vitens e.d.) gewoon te kunnen knijpen of een grootverbruiks-vergunning te eisen in droogte, want anders is het letterlijk: natuur redden door het drinkwatersysteem op te blazen, maar ok. En dat PlanetProof-verhaal: als je keurmerk alleen “proof” is zolang je onbeperkt water mag blijven trekken, dan is het keurmerk dus marketing en geen duurzaamheid.
Samira mist dat de boer hier reageert op een systeem dat hem geen werkbare watermarkt geeft: je mag niet pompen, maar je mág wel duur drinkwater aftikken, dus je creëert perverse prikkels en dan gaan mensen vanzelf “de kraan open” als nood-API. Fix is niet alleen “hydrologen weten dit al”, maar regels die schaarste dynamisch prijzen/alloceren (verhandelbare onttrekkingsrechten, realtime caps) ipv waterschappen die met Excel-vergunningen als legacy code lopen te patchen.
Die “watermarkt” praat klinkt leuk tot je de praktijk ziet: dan koopt de grote jongen gewoon alles op en staat de rest droog, net als met stikstofrechten. Drinkwater op het land is gewoon symptoombestrijding en een recept voor gezeik als straks de wijk drukverlies heeft en iedereen naar elkaar gaat wijzen.
Hier in Thailand lachen ze je uit als je met DRINKWATER een potplant gaat sproeien, dan ben je gewoon verkeerd bezig en te groot gegroeid op goedkoop grondwater. Dat waterschap doet eindelijk eens wat logisch is: dat Natura2000-gebied zakt weg en dan ga je niet discussiëren over “mijn put is 30 meter diep dus het telt niet”, alles hangt aan elkaar in zo’n zandbak. Als je businessmodel alleen werkt met onbeperkt oppompen, dan was het al failliet maar kreeg je het nog niet door.
PaulExpat heeft hier gewoon gelijk: drinkwater over potplanten gooien is echt van de zotte, maar het laat vooral zien hoe scheef we het systeem hebben gezet met jaren “gratis” oppompen. Ik heb in Deventer ook meegemaakt dat bij droogte ineens alles dichtgaat en dan sta je als ondernemer met je investering, echter als je Natura2000 laat verdrogen ben je straks nog veel verder van huis. Daarentegen moet zo’n waterschap wél fatsoenlijk uitleggen waarom de één wél mag koelen en de ander niks, want dat soort willekeur maakt mensen pas echt woest.
Wat niemand noemt: drinkwaterbedrijven hebben óók gewoon een aansluitcontract met max capaciteit, maar dat wordt amper gehandhaafd op “ik zet ff 10 sproeiers aan” omdat het netwerk daar niet op ontworpen is. Zet bij grootverbruikers slimme meters + automatische knijping bij droogte (zoals load shedding bij stroom) en communiceer dat vooraf, anders beloon je precies de boer met de dikste leiding en de minste scrupules.
Hier mis je gewoon een heldere “droogte-ladder” met stappen: eerst x uur/kuub uit sloot, dan beperkt grondwater, en pas als allerlaatste iets met de kraan en dan ook met een aparte grootverbruik-meter en tarief, anders is het voor iedereen giswerk en gaat iedereen elkaar wantrouwen. Aan de andere kant snap ik die boer ook wel hoor, als je hele handel staat te verpieteren en je krijgt alleen maar een brief met NEE, dan ga je op zoek naar wat wél kan, ook al is het eigenlijk gek.
droogteladder klinkt leuk op papier, maar in de praktijk is het watersysteem geen API met nette rate limits: slootwater is vaak brak/vies/te warm en “beperkt grondwater” is precies hoe je de boel structureel leegtrekt omdat iedereen denkt dat z’n perceel uitzondering is. En drinkwater beregenen is gewoon een perverse workaround: je trekt topkwaliteit uit het net (met piekdruk en zuivering) om het over zand te sprayen, omdat vergunningen/handhaving/maatwerk bij het waterschap legacy-bureaucratie zijn. simpel: stop met brieven met NEE, geef realtime meetdata + harde drempels per gebied en een snelle ontheffingsroute met meters, anders krijg je dit kat-en-muis gedoe elk droog jaar weer.