Defensie-investeringen: kritiek op industriële participatie

Ach gooi je miljarden in tanks en drones en aan het eind mag een buitenlandse reus de knaken opstrijken, en wij krijgen een paar “samenwerkingsprojectjes” voor de bühne toch zet er gewoon keiharde eisen op: hier bouwen, hier onderhouden, hier banen, anders geen handtekening

2,4 *billion* aan tegenorders in 2025 met “relatief kleine personele inzet”?? dat klinkt óf als typefout (miljard?) óf als: niemand heeft echt zicht op wat er getekend wordt. En zelfs áls je “keiharde eisen” stelt: wie controleert daarna of die tegenorder niet via een BV’tje weer terugvloeit naar dezelfde buitenlandse moeder, of alleen wat consultancy-uren in NL zijn? Bron/link naar het Rekenkamer-rapport + welke grote projecten (F-35, onderzeeboten, Patriot-upgrades) zijn hier precies onder gevallen, want zonder die lijst is dit vooral mist.

Ik heb genoeg van de wereld gezien om te weten dat “tegenorders” op papier prachtig klinken, maar in de praktijk eindig je vaak met een stapel rapporten, wat software-uren en een paar mooie foto’s bij een Nederlandse toeleverancier terwijl de echte kennis, broncodes, reservedelen en certificaten gewoon bij de buitenlander blijven. Het gaat niet alleen om waar het geld landt, maar of je in oorlogstijd zélf mag sleutelen, onderdelen mag namaken en updates mag draaien zonder dat Washington/Parijs/Berlijn eerst ja knikt, anders koop je dus afhankelijkheid met een oranje strik erom. En die 2,4 “billion” riekt naar grootdoenerij of slordigheid, maar los daarvan: als je niet eens kunt meten wat zo’n tegenorder oplevert, dan teken je dus contracten op goed vertrouwen… succes ermee als het straks echt spannend wordt.

Hmm ik mis vooral het stukje dat het spul ook hier écht onderhouden en gerepareerd kan worden, want als je straks voor elk onderdeel weer in de rij moet bij de fabrikant in het buitenland heb je alsnog niks aan “tegenorders”. En waarom is het in NL altijd zo moeilijk om gewoon vooraf harde afspraken te maken én iemand aan te wijzen die achteraf echt op z’n donder krijgt als het niet klopt.

Weet je wat het is: bij ons in het ziekenhuis roepen ze ook altijd “we gaan strategisch inkopen” en dan eindig je met 3 leveranciers, 6 portals, en als het stuk is mag je een week wachten op een monteur uit Duitsland. Als je bij Defensie niet gewoon vastlegt dat onderdelen, onderhoud én opleiding hier kunnen, dan koop je peperduur spul waar je in crisistijd niks mee kan, en ondertussen mogen wij wéér “efficiënter” met minder mensen.