De begrotingsstrijd van Jetten. Gaat hij over links of rechts?

Luister, links of rechts is vooral toneel voor de camera; zodra de begroting kraakt pakken ze gewoon de portemonnee van werkend Nederland. Ik rij al 30 jaar door Amsterdam en zie elke dag wat al die mooie plannen kosten, maar wie betaalt blijft steevast jansen.

Tsja, links of rechts wordt pas duidelijk als de rekening op tafel komt. Let vooral op de kleine lettertjes: tijdelijke heffingen hebben op de wal een merkwaardige gewoonte om permanent te worden.

Links of rechts... het echte gevecht zit straks weer in de koopkrachtplaatjes en wie buiten de boot valt. Maak eerst eens duidelijk waar al dat geld blijft, ipv midden in de nacht wat schuiven terwijl wij om vijf uur de vrachtwagen instappen.

Bij elke begrotingsronde gaat het over miljarden, maar bijna nooit over de uitvoering ervan. Een regeling die op papier mooi is en bij de burger maanden vertraging, formulieren en onzekerheid geeft, kost ook vertrouwen. Eerst orde in de bestaande winkel, daarna pas weer nieuwe plannen.

Nou ja, iedereen rekent zich rijk met miljarden, maar vergeet dat gemeenten straks ook weer de klappen krijgen als het Rijk gaten dichtloopt. Dan verdwijnen de buurthuizen, thuiszorguren en buslijnen niet in Den Haag op papier, maar gewoon bij ons om de hoek, hoor toch.

“Links of rechts” is hier wel een erg makkelijke kop. De echte vraag is welke partijen bereid zijn hun wensen vóór Prinsjesdag concreet te maken: bedragen, dekking en gevolgen voor gemeenten bijvoorbeeld — niet alleen mooie koopkrachtplaatjes voor de camera. En is er überhaupt al een uitgewerkt voorstel van Jetten, of wordt een tijdsdrukverhaal alvast als politieke koers verkocht?

Links of rechts boeit me geen reet als ze straks weer maanden gaan vergaderen over een gat van een paar miljard. Zet gewoon eerst alle subsidies en belastingvoordeeltjs met een einddatum op tafel, dan zie je snel welke heilige huisjes ineens niet aangeraakt magge worde, ey.

Wie het ziet, ziet dat “links of rechts” vooral afleiding is zolang niemand de aannames achter die miljarden laat zien. Welke groeicijfers, rente en kostenstijgingen gebruikt Financiën eigenlijk, en wie controleert dat onafhankelijk? Ik was zelf ook zo van: de begroting zal wel kloppen, tot corona liet zien hoe snel noodcijfers en tijdelijke maatregelen een eigen leven gaan leiden; zet alle rekenmodellen en gevoeligheidsanalyses online vóórdat we weer mogen juichen om een koopkrachtplaatje!!!

De begroting is niet alleen een politiek spelletje, maar bepaalt ook hoeveel ruimte er is voor preventie. Een euro voor vroeg hulp bieden lijkt minder spectaculair dan een nieuw ziekenhuisbed, maar voorkomt soms veel duurdere zorg later; daar wordt in die links-rechtsdiscussie opvallend weinig over gezegd.