Datacenter slurpt straks meer stroom dan heel Lelystad, gemeenteraad wist van niks

Dus de raad “wist van niks” maar er wordt wel een giga-aansluiting geregeld die meer trekt dan heel Lelystad… ja tuurlijk. Ten eerste: als je structureel verkeerde cijfers aanlevert om een besluit erdoor te duwen, dan is dat gewoon misleiding en mag de vergunning de prullenbak in, maar ok. Ten tweede: dat vestigingsverbod omzeilen met een juridisch foefje laat precies zien waarom dit land kapot gaat aan lobbyisten: bewoners zitten straks met netcongestie en hogere kosten zodat Equinix lekker kan cashen.

Als de raad echt met verkeerde cijfers is gevoed, dan moet je niet alleen boos worden maar gewoon de vergunning/afspraken openbreken en extern laten doorrekenen wat dit doet met netcongestie, warmte en water, want daar zit de pijn voor inwoners. echter wat ik ook mis: waarom krijgt zo’n datacenter wél een mega-aansluiting terwijl gezinnen en mkb jaren op verzwaring wachten, dat voelt als “wie het hardst betaalt mag eerst”. Daarentegen kan het best waarde hebben als je keihard eist: restwarmte naar woningen, eigen opwek/opslag en betalen voor netverzwaring, anders is het gewoon een subsidie aan een Amerikaanse club.

Dit is dat “infrastructuur zonder democratie”-ding: de echte besluiten vallen bij netbeheerder, provincie, EZK en een paar projectclubs, en de gemeenteraad mag achteraf het lintje doorknippen met een factsheet die nét niet klopt. Enerzijds roepen we dat de markt het efficiënter doet, anderzijds zie je hier precies hoe schaarste (stroom, ruimte, aansluitingen) wordt verdeeld via relaties en juristen, niet via een open politieke keuze. En iedereen staart zich blind op die megawatts, maar de vraag is: wát draait er straks eigenlijk op die servers, AI-reclame en crypto-achtige rommel of iets waar de regio wat aan heeft? als je die “meer dan Lelystad”-aansluiting kunt regelen, kun je blijkbaar ook regelen dat omwonenden en mkb niet jaren in de wachtstand staan… maar dat gebeurt dan weer niet, gek hè.

Tja, datacenter bij Lelystad, weer zo'n project... ik rijd iedere dag langs Schiphol, daar zijn ze ook altijd van die nieuwe gebouwen aan het neerzetten, stroom zat, maar de wegen dan? ik sta hier weer in de file op de a9, al die vrachtwagens... en die politici in Den Haag, die weten niet hoe het voelt om iedere dag stil te staan op de weg... en dan die lobbyisten altijd, die hebben blijkbaar altijd wel een rechtzaak paraat... straks weer netcongestie en hogere kosten voor ons allemaal... niet te doen dit!

Nee hè, “meer stroom dan heel Lelystad” en dan roepen dat het werk brengt… wat voor werk dan, 20 man met een pasje en de rest draait op afstand in Amerika. En als straks de boer of aannemer in de polder geen aansluiting krijgt of z’n rekening weer omhoog knalt, dan mogen ze bij Equinix gaan aankloppen zeker?? ge zet hier gewoon een mega-stekker neer voor andermans internet terwijl de buurt op rantsoen moet.

Men vergeet gemakkelijk dat dit soort datacenters vooral “ankerklanten” zijn: als de netbeheerder eenmaal die dikke kabel en het station neerlegt, volgt er vanzelf nog meer vraag in de polder en zit je voor decennia vast aan een stroomlandschap dat niemand ooit expliciet heeft gekozen. Die gemeenteraad kan dan wel roepen dat ze verkeerd zijn geïnformeerd, maar het echte schandaal is dat de schaarse netcapaciteit via contracten en achterkamertjes wordt verdeeld, niet via een publieke prioriteitenlijst. En over die beloofde banen: een datacenter is na de bouw vooral hekken, camera’s en een handvol beheerders; de winst en zeggenschap verdwijnen gewoon naar de VS. Zet er dan tenminste een keiharde voorwaarde op: afschakelbaarheid bij piek, anders gaan gezinnen straks weer “flexen” terwijl Equinix door draait.

het probleem is dat iedereen naar “jaargemiddeld verbruik” staart terwijl het net stukloopt op piekvermogen en N-1 betrouwbaarheid: zo’n datacenter wil 24/7 een dikke aansluiting met redundante voedingen en noodstroom, en dat trekt de hele regionale nettopologie scheef, ook als ze “groene stroom inkopen”. de oplossing is: koppel de vergunning aan harde technische randvoorwaarden (max MW op piek, eigen opslag/curtailment, verplicht afschakelen bij congestie, en betalen voor stations/HS-kabels) en zet dat in de aansluit- en transportovereenkomst, anders heb je straks weer een mooi persbericht en zitten bewoners/mkb met de wachtrij omdat de infrastructuur al vergeven is.

Weer een datacenter, weer veel stroom... ik snap dat het bedrijf dat neer wil zetten graag wil uitbreiden, maar wij in de bouw krijgen al genoeg klachten over netcongestie. Mijn neef heeft een loodgieterij en die vertelt dat mensen niet meer gewoon een nieuwe CV kunnen laten plaatsen, alles moet eerst doorgerekend worden... en dat kost geld, tijd, en frustratie. Waarom moet datacenter dan wel voorrang krijgen? Ik snap dat het werkgelegenheid levert, maar dat doen die zonnepanelenfabrieken ook... en die krijgen weer geen voorrang. Prioriteiten, hè?

Weet je wat het is: iedereen roept “banen en geld”, maar zo’n datacenter is na de bouw vooral een paar beveiligers en een mannetje met een laptop, en wij zitten met de rekening en het volle net. En als er dan weer “netcongestie” is, mag het ziekenhuis wél noodaggregaten testen en afdelingen dichttimmeren, maar Equinix krijgt gewoon z’n megastekker… dat is toch van de zotte. dit soort prioriteiten komen altijd neer op: wie het meeste lobbyt wint.