D66 vraagt defensiekanon Elanor Boekholt-O’Sullivan als nieuwe woonminister

Ja hoor, weer een nieuw gezicht in Den Haag... Elanor Boekholt-O’Sullivan, nooit van gehoord... ik sta nu weer stil op de a9 bij Alkmaar, en dan vraag ik me af of zij weet hoe het is om in de file te staan elke dag. Die lui in Den Haag, totaal geen idee!!

“Defensiekanon” op Wonen is weer zo’n marketingwoord alsof je met een luitenant-generaal ineens 100.000 huizen uit de grond schiet. even rekenen: het probleem is niet gebrek aan bevelen maar aan stikstofruimte, netcapaciteit, vergunningen en bouwcapaciteit, daar helpt rang vooral nul tegen. En landbouw naar een wethouder zonder boeren-uren… ja, dan krijg je straks weer “we moeten beter luisteren” na een jaar ruzie, verrassing.

Nee hè, woonminister uit Defensie… huizen bouwt ge niet met commando’s maar met mensen op de bouw en een gemeente die niet 18 maanden loopt te pielen met vergunningen en bezwaarclubkes. En landbouw weer bij D66, dan weet ge nu al: boeren mogen inleveren en de supermarkt pakt de winst, de rest mag “in gesprek” tot iedereen er klaar mee is.

Joa “defensiekanon” of niet, als ze op Wonen ff stopt met dat projectontwikkelaar-circus en gewoon standaardcontracten, harde doorlooptijden en één loket per regio regelt, dan kunnen bouwers tenminste dóór; nu is het vooral papier schuiven en risico’s afwentelen tot niemand nog wil bouwen, sjön geregeld. En als landbouw erbij komt: maak dan meteen die stikstof/uitkoop/innovatiepotten simpel en voorspelbaar, want elke boer en elke bouwer haat vooral het zigzagbeleid, rustig aan met weer een nieuw praatclubke.

Die “defensiekanon”-framing is leuk voor de krant, maar wonen is vooral saai systeemwerk: grondbeleid, infra, netcongestie, water/klimaatadaptatie en een stapel regels die elkaar bijten. Als ze echt tempo wil, laat haar dan meteen sturen op bouwen op plekken die over 30 jaar nog droog/koel blijven; in NL heb je nu al meer hittestressdagen en piekbuien, en wij zetten nog steeds nieuwbouw in laagtes zonder schaduw of waterberging, waarom?? En landbouw: zonder inhoudelijke stikstof- en waterkennis ga je binnen 6 maanden vastlopen, ongeacht hoe “nieuw talent” het klinkt.

kijk, wooncrisis los je niet op met een “stoere” minister maar met één ding: voorspelbaarheid voor kapitaal. Zolang je elk half jaar de huurregels, box 3 en stikstofkaders omgooit blijft iedereen een hogere risicopremie rekenen en dan wordt nieuwbouw gewoon te duur of gaat het geld naar Polen/Spanje, succes met je 100k woningen dan.

Die “defensiekanon”-hype is leuk voor de kop, maar wonen is vooral interbestuurlijk gevecht: provincies, gemeenten, waterschappen, netbeheerders, en dan nog de Raad van State die je plan onderuit haalt als je stikstof/geluid niet klopt. Als Boekholt echt iets kan meebrengen uit Defensie is het projectdiscipline en ketensturing, maar dan moet ze wél meteen door de heilige huisjes heen zoals grondbeleid en de eindeloze lokale uitzonderingen, anders wordt het weer een extra laag “regie” zonder doorzettingsmacht. En landbouw aan een wethouder zonder sector-uren… succes met draagvlak, want in Brussel krijg je je GLB/derogatie ook niet rond met alleen goede intenties maar met keiharde dossierkennis en timing.

Even serieus, als ze écht van Defensie komt laat haar dan ook zo’n “logistieke operatie” neerzetten: prefab/fabrieksbouw opschalen, standaardtypes door heel NL en één landelijke deal met netbeheerders zodat een wijk niet 3 jaar wacht op een transformator. Zolang elke gemeente z’n eigen smaakje eisen en bezwaarcarrousel houdt, blijft het allemaal slow motion en kan je net zo goed short gaan op die bouwdoelen.

ben vooral benieuwd of zo’n woonminister ook eens durft te zeggen: we gaan minder blijven sleutelen aan huurregels/box 3 en gewoon 5 jaar niks veranderen, want iedereen (corporaties, beleggers, bouwers) zit nu te wachten tot de volgende koerswijziging. aan de andere kant, als je dan niks aan betaalbaarheid doet krijg je ook weer gezeur dat alles naar de markt gaat, dus ja lastig...

Ach noem d’r een defensiekanon of een bloemist, als ze niet meteen dat geouwehoer met grondprijzen en speculanten aanpakt blijft een rijtjeshuis hier duurder dan een kraan op de Maasvlakte, en dan kan je plannen wat je wil toch