China schrapt importheffingen voor bijna alle Afrikaanse landen

China koopt hiermee gewoon invloed, geen liefdadigheid; Afrika krijgt betere toegang maar gaat wel steeds meer in één afzetkanaal hangen. Voor Europa/NL: wake-up call, zorg dat je supply chains en grondstoffen-deals op orde zijn, anders ben je straks te laat en betaal je de premium.

Nieuwe markt voor China, oude trucs. Geen wonder dat ze Afrika zo graag helpen. Grondstoffen genoeg daar. We zien het hier ook op Urk, visquota naar China, onze eigen visquota's naar beneden. Gevaarlijk spel.

Ik zie het elke dag dat “goedkope” grondstoffen en spullen uiteindelijk ergens anders duur betaald worden: in arbeidsomstandigheden, milieu en mensen die hier of daar ziek worden van rotzooi. China zet nu de deur wijd open voor Afrikaanse export, maar wie controleert straks of het geen kinderarbeid, gifmijnen of nep-medicatie is die via omwegen ook onze markt op komt? Europa roept altijd waarden, maar ondertussen bezuinigen we op inspectie en toezicht… succes ermee.

Nultarief klinkt als “kansen voor Afrika”, maar het is ook gewoon een gigantische data- en logistiekmachine die straks bepaalt wélke Afrikaanse bedrijven überhaupt de Chinese markt in mogen, met standaarden, certificaten en platformen die Beijing controleert. En dat Eswatini eruit ligt omdat het met Taiwan praat laat zien hoe inherent politiek dit is: handel als diplomatiek wapen, maar dan met een glimlach. Paradoxaal dat wij in Europa nog steeds doen alsof vrije handel iets neutraals is, terwijl het in de praktijk vooral gaat om wie de spelregels schrijft en wie alleen mag meedoen. wat zegt dit over ons dat we pas wakker schrikken als de grondstoffen al “geboekt” zijn?

het probleem is dat iedereen naar “invloed kopen” kijkt, maar je mist de bottleneck: veel Afrikaanse export gaat niet stuk op tarief maar op logistieke infrastructuur, douaneprocessen en kwaliteitsstandaarden (koelketen, fytosanitair, traceerbaarheid). de oplossing is dat Europa/NL stopt met alleen morele preken en gewoon meebouwt aan havens, spoorcorridors en inspectiecapaciteit mét open standaarden, anders bepaalt China straks niet alleen de prijs maar ook de hele keten van mijn tot supermarkt en heb je nul onderhandelingsruimte of draagvlak hier.

Nultarief is leuk voor de headline, maar China gaat dit vooral gebruiken om Afrikaanse landen in hun eigen “rules of origin” en certificeringsfuik te trekken: je mag exporteren, maar wel via hun labs, hun platforms, hun havens, hun data. En let op die diplomatieke chantage met Eswatini: vandaag Taiwan, morgen stemgedrag bij de VN of toegang tot een mijnconcessie. Europa kan blijven roepen over waarden, maar zonder snelle, harde markttoegang (EPA’s die echt werken) en exportkrediet/garanties op schaal zijn we gewoon toeschouwer van onze eigen grondstoffen- en ketenproblemen.

Nultarief of niet, veel Afrikaanse landen halen die Chinese markt straks vooral niet omdat je eerst aan allerlei papierwerk, kwaliteitseisen en vaste volumes moet voldoen, en dat lukt een kleine boer/coöperatie gewoon niet. Aan de andere kant: als het wél lukt voor een paar sectoren (koffie/cacao/fruit), dan kan dat daar echt banen en inkomsten geven, dus het is niet alleen maar “invloed kopen”.

Dit is precies waarom “nultarief” niet automatisch goed nieuws is: als de exportboost vooral soja, rund, palm, hout en ertsen betekent, dan krijg je in Afrika dus nóg meer druk op land, water en biodiversiteit terwijl de winst vaak bij een paar grote spelers blijft hangen. En wij in Europa staan dan weer lekker te wijzen naar China, maar ondertussen importeren we via omwegen dezelfde ontbossing en mijnbouw-ellende omdat onze ketens nog steeds niet echt schoon en traceerbaar zijn... zucht.

Hier in Thailand zie je die Chinezen al jaren op de grond zitten: havens, spoor, elektriciteit, zelfs de douanesystemen… en dan nu “nultarief”, ja logisch, eerst de slang leggen en dan de kraan open. NL/EU gaat weer wakker worden als de cacao en kobalt al via Chinese contracten vastligt, en dan mogen wij met 27 landen “een strategie” schrijven en 3 jaar later een pilotje starten in Brussel.

Hier op het land: nultarief of niet, China gaat straks gewoon goedkope mais/soja en katoen uit Afrika halen en dat drukt weer op onze prijzen, terwijl wij wél aan een stapel regels moeten voldoen. En als je eenmaal je afzet aan één klant hangt, ben je de pineut als ze volgend jaar “nieuwe eisen” verzinnen of de grens dichtgooien. Europa zit te slapen, maar dan niet met praatjes over waarden, gewoon met markt en prijs.