Bouw van huizen in regio Utrecht onzeker geworden door stroomstop: is er een oplossing?

Ik merk gewoon dat we al jaren huizen blijven aankondigen alsof het een Excelletje is, en dan blijkt opeens dat er letterlijk geen stroomaansluiting is… tja. Die “slimme oplossingen” zijn vast leuk (batterijen, deelnetten, bouwstroom langer), maar uiteindelijk moet het net gewoon sneller verzwaard worden, anders schuif je het probleem weer door naar de volgende wijk.

Typisch weer: tienduizenden huizen “in de pijplijn” en dan komt men er 3 maanden voor 1 juli achter dat er geen aansluiting is… alsof je een flat bouwt zonder waterleiding. Die “slimme oplossingen” met batterijen en deelnetten klinken leuk, maar wie betaalt dat extra spul en beheer, €10.000-€20.000 per woning? uiteindelijk gaat het gewoon op in de VvE/servicekosten en dan kan de starter het wéér vergeten.

De vraag is ook: wie draagt het risico als je nu bouwt met “slimme” tijdelijke oplossingen en de definitieve netaansluiting komt pas jaren later? In de koop-/aannemingsovereenkomst en richting VvE krijg je dan gedoe over oplevering, gebreken en servicekosten, en de ontwikkelaar zal dat de facto proberen af te wentelen op kopers “mits netbeheerder tijdig levert”. Straks zit je met woningen die formeel opgeleverd zijn maar praktisch beperkt zijn in vermogen/voorzieningen, en dan begint het claimcircus.

Ten eerste is dit gewoon een gevolg van “alles elektrisch!” roepen zonder dat je netbeheerders jaren eerder de ruimte gaf om te bouwen: stikstof, bezwaarprocedures, grondposities, personeelstekort, alles op slot en dan verbaasd zijn dat er een aansluitstop komt. ten tweede: die slimme oplossingen zijn prima, maar dan moet je wettelijk afdwingen dat de ontwikkelaar/energieleverancier het risico draagt (prestatie-eisen, boetes, escrow voor vervanging batterijen), niet de koper via een VvE die straks met een kapotte wijkbatterij en nul verhaal zit, maar ok. En waarom krijgen datacenters en distributiehallen nog steeds makkelijker capaciteit dan woningbouw, leg dát eens uit.

Juridisch gezien gaat dit ook botsen met het publiekrecht: je kunt wel “slim” opleveren met een collectieve batterij of flexcontract, maar als de omgevingsvergunning/het bouwbesluit uitgaat van bepaalde installaties (warmtepomp, ventilatie, laadinfra) en je haalt die prestaties niet structureel, dan heb je niet alleen civiel gedoe maar ook handhaving aan je broek. En let op de mededingingskant: zo’n wijk-EMS met één exploitant en verplichte deelname via de VvE riekt al snel naar koppelverkoop/lock-in, mits bewoners niet fatsoenlijk kunnen switchen of transparant afgerekend worden. De facto creëer je een mini-netbeheerder zonder de waarborgen die bij “echte” netbeheerders horen.

klopt dat het net verzwaard moet worden, maar waarom hoor je niemand over gewoon slimmer bouwen: zet bij nieuwbouw standaard gasloos én zónder verplicht laadplein/extra zware aansluiting, en laat mensen pas later opschalen als er ruimte is. nu willen we alles tegelijk (warmtepomp, koken, laden) en dan is het raar dat het vastloopt.

Dit is ook gewoon een planningsfout in de keten: je kunt niet pas bij “bijna opleveren” ontdekken dat de netaansluiting de critical path is, maak netcapaciteit net zo’n harde go/no-go als stikstof of parkeren en zet het in elke gebiedsontwikkeling als randvoorwaarde. En als je dan tóch met buurtbatterij/EMS werkt: verplicht open standaarden + transparante afrekening, anders zit je 20 jaar vast aan één exploitant met een app die na 3 updates ineens “abonnementje” wordt, slechte UX deluxe.