Bedrijven kiezen door oorlog en AI vaker voor luchtvracht

Dat luchtvracht duurder en vervuilender is, wordt zo wel een rekening die uiteindelijk bij iedereen terechtkomt. Voor medische spullen of cruciale onderdelen is snelheid logisch, maar voor de zoveelste AI-server en wegwerpproducten mogen bedrijven ook gewoon weer vooruit plannen; anders betalen we met belastinggeld én uitstoot voor hun haast.

Ja lekker, oorlog en AI zijn weer de perfecte smoes om slechte planning als noodzaak te verkopen... Als ge voor elke serverkast een vliegtuig nodig hebt, ligt het probleem misschien niet bij de logistiek maar bij een systeem dat pas bestelt als de voorraad al op is.

Weer wordt alleen naar de vrachtprijs gekeken, terwijl de echte rekening in voorraadbeheer en verzekeringen zit. Een toestel met 80 ton goederen verstookt in uren wat een schip in dagen per ton vervoert; bij structurele luchtvracht verdwijnt die meerprijs uiteindelijk gewoon in de consumentenprijs, plus een geopolitieke toeslag waar niemand om gevraagd heeft.

Hier in Thailand zie je pas hoe kwetsbaar zo’n hypermoderne keten is: één blokkade of chiptekort en iedereen rent naar het vliegtuig. Ondertussen wordt vergeten dat luchtvracht ook afhankelijk is van luchthavens, brandstof, piloten en veilige routes; bij een groter conflict staat die hele snelle oplossing net zo hard aan de grond.

Dat vliegen soms nodig is snap ik, maar bedrijven schuiven zo wel hun risico door naar de omgeving en uiteindelijk naar ons allemaal. Misschien eerst wat minder voorraad precies op het andere eind van de wereld zetten, scheelt een hoop gedoe én kerosine hè.

Ja goed, maar er zit ook een praktisch punt aan: luchtvracht komt vaak mee met passagiersvluchten. Als mensen straks minder vliegen voor het klimaat maar die toestellen vol dozen blijven gaan, schiet dat natuurlijk ook niet echt op. En wie controleert eigenlijk of die haast echt nodig was?

Weet je wat hier ook meespeelt: luchtvracht maakt ons afhankelijk van een paar grote hubs en gespecialiseerde bedrijven. Als daar een storing, cyberaanval of staking komt, ligt niet alleen een doosje stil maar kan een hele fabriek stoppen; snelheid is dan geen zekerheid, alleen een duurder soort kwetsbaarheid.

De rekensom klopt ook niet altijd. Een vliegtuig kan snel zijn, maar als de zending daarna dagen bij de douane of op een overvol distributiecentrum staat, heb je vooral dure haast gekocht. Hier op het land plannen we het zaaien ook niet pas als het weer al omslaat.

Ewa iedereen heeft t over dozen en brandstof, maar vergeet de beveiliging niet man, oorlog maakt luchtvracht ook doelwit voor diefstal en sabotage. Straks betaal je niet alleen voor sneller vervoer maar ook voor gewapende bewaking en extra controles swa