Ambtenaren adviseerden negatief over asielnoodwet: ‘stemmingmakerij’

Juridisch gezien is “dragende motivering” geen slogan maar een toetssteen: noodwetgeving zonder aantoonbare nood is bij de rechter gewoon een lege huls. Als je eigen IND‑juristen al opschrijven dat non‑refoulement en fair trial in het gedrang komen, dan is het wachten op een voorlopige voorziening en daarna een tik van de Afdeling of Straatsburg. En dat ambtenaren “stemmingmakerij” noteren zegt vooral: men wist intern dondersgoed dat dit de facto meer campagne dan beleid was.

Joa, los van dat juridische gedoe: als je eigen ambtenaren al zeggen “dit gaat ‘m niet worden”, dan weet je toch dat het eindigt in maanden vertraging, rechters, chaos bij IND/COA en gemeenten die weer alles mogen opvangen zonder geld… en dan sta je straks weer op tv stoer te doen terwijl de uitvoering kapot draait. In de horeca leer je snel: je kunt wel hard roepen, maar zonder plan achter de bar krijg je alleen ruzie en lege glazen, sjön is anders.

“Dragende motivering” klinkt als zo’n cocktailnaam die ik om 01:30 verzin als de tap al dicht is: veel schuim, weinig inhoud. laten we eerlijk zijn: als je eigen ambtenaren al “stemmingmakerij” opschrijven, dan wist je dus dat het vooral voor de camera was en niet voor de uitvoering.

Hier op het land: als je “noodwet” roept maar je zet geen extra bedden, tolken en IND-mensen klaar, dan is het gewoon een sticker op een kapotte trekker. Dan krijg je meer bezwaar, meer wachttijd en uiteindelijk nóg meer druk op gemeenten en vrijwilligers, en die rekening komt weer bij ons terecht. Politiek scoren is leuk, maar de uitvoering moet ook gewoon kunnen draaien joh.

Wat mij opvalt: als ambtenaren in interne stukken al “stemmingmakerij” durven opschrijven, dan is het vertrouwen tussen minister en departement gewoon weg; dan krijg je dus óók sabotage door traagheid, extra checks, eindeloze afstemming, noem maar op. En kleine taalprik: het heet de Wet open overheid (Woo), niet meer “Wob”; als je zelfs dat in een artikel door elkaar haalt, hoe zorgvuldig is de rest dan gelezen?

Grappig hoe “Brussel” hier altijd als boeman wordt opgevoerd, terwijl het gewoon NL is die z’n handtekening heeft gezet onder EU-asielregels én het EVRM, dus ja: je kunt niet even via een noodwetje de rechtsbescherming uitzetten en dan doen alsof Luxemburg of Straatsburg je pesten. En die ambtelijke notities zijn niet “ambtenaren die niks willen”, dat is risicomanagement: als je motivering rammelt, ga je gegarandeerd verliezen bij de rechter en dan zit je met uitvoeringschaos én schadeclaims. Politiek scoren met stoere taal is goedkoop, maar proportionaliteit bestaat ook nog als het lastig wordt.