AI-gedreven digitale dreiging vraagt om sterkere publiek-private samenwerking

AI maakt cyberaanvallen slimmer, maar onze grootste zwakke plek blijft vaak gewoon menselijk: haast, hebzucht en systemen die aan elkaar hangen zonder echte regie. Samenwerking tussen overheid en bedrijven is nodig, maar geef niet meteen alle gegevens vrij onder het mom van veiligheid; privacy en vertrouwen zijn óók onderdeel van digitale weerbaarheid. Anders bouwen we een netwerk dat technisch sterk lijkt, maar energetisch volledig uit balans is.

Een meldplicht klinkt logisch, maar zonder extra mensen bij politie en OM wordt het vooral een enorme databerg waar niemand iets mee kan. Investeer dus niet alleen in regels en AI-tools, maar in digitale rechercheurs die 24/7 kunnen handelen én kennis delen met bedrijven; een ransomware-aanval wacht ook niet netjes tot kantooruren. En graag Europees regelen, want een crimineel trekt zich niks aan van onze landsgrens.

Een meldplicht is pas zinvol als ook kleinere gemeenten en zorginstellingen weten waar ze terechtkunnen en snel hulp krijgen; daar ontbreekt vaak geld én expertise. Grote bedrijven kunnen nog een securityteam optuigen, een verpleeghuis of lokale ondernemer niet. Digitale veiligheid is daarom ook een kwestie van solidariteit, niet alleen van strengere regels.

In de zorg merk ik hoe kwetsbaar je wordt als systemen eruit liggen: medicatieoverzichten, roosters, labuitslagen, alles kan ineens onbereikbaar zijn. Dan heb je niet alleen een meldplicht nodig, maar ook een verplicht noodplan dat echt geoefend wordt; een map met procedures in een la redt niemand tijdens een aanval.

De zwakste schakel wordt straks niet de hacker maar de identiteit achter de server: met AI kun je in seconden duizend geloofwaardige klanten en bedrijven fabriceren. Kwantumfysica toont aan dat informatie pas betekenis krijgt binnen het hele systeem, dus alleen een meldplicht achteraf is dweilen met de kraan open; hostingaanbieders moeten vooraf weten wie er aan de digitale knoppen zit, anders faciliteert de cloud gewoon georganiseerde misdaad.

Kijk, AI maakt aanvallen sneller maar verdediging blijft vaak vastzitten aan aanbestedingen, kwartaalbudgetten en systemen uit 2012. Zolang bestuurders cybersecurity als kostenpost zien in plaats van bedrijfscontinuïteit, blijft de risicopremie oplopen en wordt het wachten op de volgende ransomwareklapper.