ABN Amro toch weer berispt en beboet vanwege falend witwastoezicht

8,5 miljoen voor ABN is wisselgeld, dat verdwijnt in de marge van één kwartaal en daarna gaat de business as usual weer door. En dat “we vroegen het aan de klant en die zei dat het oké was” als CDD-strategie… kom op zeg, dat is geen proportionaliteit maar luiheid. Banken janken al jaren dat ze poortwachter moeten spelen, maar als je dan hoog-risico dossiers niet eens fatsoenlijk monitort (Rusland/sancties, cash, rare commissies), dan vraag je er ook om dat DNB de duimschroeven aandraait. Benieuwd wanneer er eens een bestuurder persoonlijk pijn voelt, want anders blijft dit een boete-als-kostenpost.

8,5 miljoen en dan ook nog 15% “korting” omdat ze beterschap beloven… werkt DNB nu als incassobureau met early-bird korting ofzo? En die periode sept ’23–sept ’24: was dit al bekend bij DNB en lieten ze het een jaar doorlopen, of komt dit pas achteraf uit een thema-onderzoek—bron/link naar het boetebesluit zelf? Ben vooral benieuwd wat “hoog-risico” hier betekent: hoeveel dossiers, welke segmenten (private banking? trade finance?), en hoeveel meldingen (FIU) zijn er dan níet gedaan door dit geklooi?

Die boete is niet alleen “klein”, het is ook een prikkelprobleem: als de pakkans laag is en de schade pas jaren later komt, wordt Wwft al snel een vinkjesfabriek met te weinig mensen en te veel dossiers. Wat me hier vooral stoort is dat DNB zegt dat ze bij hoog-risico klanten vooral op klantverklaringen leunden… dat is letterlijk het omgekeerde van risicogestuurd werken, toch? En dat “regels doorgeslagen” frame van Heinen: sanctie-omzeiling richting Rusland en rare cash/commissiepatronen zijn nou juist de basics, niet de bureaucratie. Wanneer gaan we eens meten wat dit toezicht écht oplevert (veroordelingen/afpakken) i.p.v. alleen aantallen meldingen en boetes?

8,5 miljoen is niet het punt, het gaat erom dat je na die megaschikking nog steeds “hoog risico” klanten half controleert en dan verbaasd bent dat DNB langskomt. Banken klagen dat de poortwachtersrol te zwaar is, echter dan moet je ook eerlijk zijn: deel van het werk is gewoon te lang vooruitgeschoven omdat het geld kost en gedoe geeft. En daarentegen: als we willen dat dit echt werkt, moet FIU/OM ook sneller terugkoppelen wat meldingen opleveren, anders blijft het voor banken én klanten een eindeloze vinkjescarrousel zonder resultaat.

ach ja, en ondertussen wordt de gewone klant weer gek gemaakt met vragenlijsten en “bewijs waar die 200 euro vandaan komt”, terwijl de echte grote jongens blijkbaar toch door de mazen glippen. als ze dan falen moet het niet alleen een boete zijn maar ook gewoon mensen eruit, anders verandert er nooit wat.

Die 15% “korting” is het meest onthullende: dus eerst faal je een jaar bij hoog-risico klanten en daarna krijg je strafvermindering omdat je belooft het voortaan wél te doen… dat is letterlijk hoe je een kind leert dat sorry zeggen genoeg is. En even rekenen: 8,5 miljoen op een bankbalans is afronding, dus zolang DNB geen harde eisen stelt (dossiers dicht, klanten eruit, licentie-achtige sancties) blijft dit gewoon boekhoudkunde met een persbericht.

Ten eerste: dat “regels doorgeslagen” is zo’n lekker VVD-frame, maar dit gaat niet om een extra vinkje; dit is gewoon het kernstuk van de Wwft: ongoing monitoring bij hoog risico, en ABN doet blijkbaar aan “klant zegt: komt goed” dus klaar. Ten tweede: die boete is niet eens het echte probleem, het is dat DNB wéér achteraf constateert en dan met een persbericht strooit terwijl de prikkel blijft: sneller groeien > compliance, tot je een keer gepakt wordt… maar ok. Als je echt wat wil veranderen, maak de aansprakelijkheid persoonlijk bij bestuur en MT en laat ze niet wegkomen met “we nemen maatregelen” als ruilmiddel.

Dat “korting omdat je meewerkt” voelt raar, maar het echte probleem is dat we dit hele anti-witwasding hebben ingericht als een soort private politie: banken moeten opsporen, DNB tikt af, en ondertussen blijft het OM/FIU de enige plek waar het echt pijn kan doen. Enerzijds krijg je dan die idiote vragenlijsten voor normale klanten (want schaalbaar), anderzijds glipt het spannende spul weg via precies die hoekjes waar je wél expertise en ruggengraat nodig hebt: trade, private, sancties, cash. En ja, ABN had na 2021 allang “overcompliance” moeten doen, maar zolang aandeelhouders elk kwartaal rendement willen en compliance alleen kosten is, wint de spreadsheet, spreadsheet, spreadsheet. Misschien moeten we eens stoppen met doen alsof dit een morele kwestie bij banken is en het gewoon zien als een capaciteits- en machtsvraag: wie mag welke data delen, wie mag ingrijpen, en wie krijgt de rekening als het misgaat.

Men vergeet gemakkelijk dat ABN ooit een staatsbank was, met het idee dat je dan ook een soort publieke betrouwbaarheid koopt; en dan krijg je dit weer. Die hele Wwft-discussie gaat steeds over “lasten”, maar hier lees je gewoon: hoog risico en toch vooral de klant napapegaaien, dat is geen regeldruk maar gemakzucht. En ondertussen wordt het middenbedrijf wél dichtgetimmerd met formulieren omdat dat lekker veilig en schaalbaar is voor compliance-afdelingen; de echte rommel zit juist waar de marges hoog zijn. 8,5 miljoen boete is dan niet eens het nieuws, het is de cultuur die niet verandert.