6 op 10 jongeren hebben vertrouwen in politiek, belangstelling toegenomen

6 op 10 klinkt best prima tot je bedenkt dat 4 op 10 jongeren dus al mentaal zijn uitgecheckt en dat vertrouwen meestal verdampt zodra de verkiezingsbeloftes de coalitiekamer in fietsen rip

Meer vertrouwen is op zich goed nieuws, maar belangstelling voor politiek is niet hetzelfde als vertrouwen in de politiek. Veel jongeren volgen vooral losse onderwerpen die ze direct raken, zoals wonen en klimaat, en haken af bij al dat Haagse gedoe eromheen.

Meer belangstelling is niet automatisch meer begrip. Een demonstratie bijwonen is laagdrempelig, maar beleid maken is jaren rekenen, schrappen en compromissen sluiten. Dat verschil merk je pas als je eigen onderwerp niet als eerste aan de beurt komt.

Dat vertrouwen kan ook komen doordat jongeren minder lang in de politiek zitten en dus minder teleurgesteld zijn geraakt. Belangrijker dan het percentage is of ze merken dat meedoen iets oplevert, bijvoorbeeld betaalbare woningen of betere mentale zorg; anders is dit vertrouwen zo weer weg.

Misschien is die stijgende belangstelling ook gewoon een alarmsignaal: jongeren merken dat politiek rechtstreeks over hun toekomst gaat, van woningnood tot klimaat en biodiversiteit. Dan is demonstreren geen vrijblijvende hobby maar een poging om gehoord te worden, zeker als beleid achterblijft bij wat wetenschap en dagelijks leven allang duidelijk maken. Dat 6 op de 10 vertrouwen hebben is mooi, maar de echte test komt bij de volgende crisis.

Vertrouwen blijkt pas als jongeren ook serieus worden genomen wanneer ze niet netjes in een inspraakavond passen. Ik zie dagelijks jongeren die wél willen meedoen, maar afhaken zodra ze drie formulieren, een wachtlijst en een loket verder nog steeds geen antwoord hebben; daar win je geen vertrouwen mee, met geen enkel percentage.

Dat vertrouwen wordt ook getest op plekken waar jongeren dagelijks tegen muren lopen: huisarts die vol zit, psychische hulp met maanden wachttijd, geen kamer te vinden. Als je dan wél braaf meedoet maar nergens doorheen komt, leert de praktijk je sneller cynisme dan welke verkiezingsuitslag ook.

Ach, jongeren hebben ook gewoon meer tijd om op straat te staan dan iemand die ploegendiensten draait en thuis nog drie kinderen moet regelen; protesteren zegt dus niet automatisch dat ze de rest beter snappen тамам

Dat jongeren meer protesteren zegt ook iets over de toegang tot de formele politiek. Wie geen partij, netwerk of tijd heeft om mee te praten, kan met een demonstratie wél zichtbaar worden. Juridisch gezien is dat geen bewijs van meer politiek begrip, maar wel een legitieme vorm van participatie; mits de overheid die signalen niet alleen registreert en daarna weggooit.

Mooi dat jongeren zich weer meer met politiek bemoeien. Hun stem telt echter niet alleen bij verkiezingen: gemeenten zouden jongeren ook eerder moeten betrekken bij plannen voor hun buurt, in plaats van pas een inspraakavond te organiseren als de belangrijkste keuzes al gemaakt zijn. Dat maakt meedoen geloofwaardiger dan nog een campagne met mooie beloftes.

Wat mij opvalt: jongeren krijgen via TikTok en Insta politiek veel sneller mee dan wij vroeger via het journaal, maar daar zit ook een hoop halve waarheden tussen. Een klant van mij zei laatst dat haar dochter meer Kamerdebatten kent dan zij, maar ook alles meteen gelooft wat hard genoeg in beeld komt… das vertrouwen met een gebruiksaanwijzing erbij.

Wat hier vaak buiten beeld blijft: vertrouwen is ook ongelijk verdeeld. Een jongere met hoogopgeleide ouders, tijd en een netwerk vindt makkelijker de weg naar politiek dan iemand die al op zestienjarige leeftijd moet werken of thuis zorg draagt. Meer jongeren op straat is dus mooi, maar kijk ook wie níét meedoet en waarom; anders meten we vooral de mondigheid van de groep die al gehoord wordt.