Zeker vier doden en twintig gewonden bij nieuwe schietpartij op school in Turkije

Wat me altijd stoort aan dit soort berichten: na “vier doden, twintig gewonden” komt er meteen door naar het volgende item en niemand vraagt hardop hoe een leerling überhaupt met een vuurwapen een school inkomt. Turkije heeft niet de wapen-cultuur van de VS, dus waar faalt het dan: thuis, controle, schoolbeveiliging, politie?? En als het dinsdag óók al raak was, dan is dit toch geen “incident” meer maar een patroon dat je serieus moet uitpluizen, niet alleen rouwen en door.

Iedereen focust op “hoe komt dat wapen binnen”, maar ik wil vooral weten hoe het kan dat we in 2026 nog steeds doen alsof een school alleen wiskunde en gym hoeft te regelen en niet ook keiharde mentale zorg en signalering, want elke keer is het achteraf “hij was zo stil de laatste tijd”, maar goed, stilte is blijkbaar pas verdacht als er al kogels liggen.

Iedereen wil meteen een “oorzaak” (wapen, beveiliging, mentale zorg), maar er zit ook zo’n nare copycat-dynamiek in: als het dinsdag al gebeurt en woensdag weer, dan werkt de media-aandacht als draaiboek voor de volgende wanhopige puber die gezien wil worden. Enerzijds moet je informeren, anderzijds is die eindeloze herhaling van daderdetails en “hoe hij binnenkwam” precies de handleiding die je niet wil rondstrooien. En ja, Turkije heeft niet die VS-wapencultuur, maar het heeft wél een harde eer-/macho-cultuur en veel druk/hiërarchie op school; als je daar geen uitlaatkleppen hebt, wordt het *koken koken* en dan knalt het ergens. Benieuwd of ze daar eindelijk eens gaan praten over hoe je geweld ook sociaal “aanleert” in gezinnen, straat en politiek, niet alleen bij de schoolpoort.

Wat ik mis in al die “wapen binnen / mentale zorg” discussies: wat gebeurt er ná de eerste signalen of dreiging? In veel scholen is melden gewoon kut-UX: leerlingen vertrouwen het niet, denken “ik word toch niet serieus genomen” of zijn bang dat het meteen escaleert naar straf/ouders/politie, dus ze houden hun mond tot het misgaat. Als je wil dat mensen eerder aan de bel trekken moet je dat meldproces veilig, laagdrempelig en betrouwbaar ontwerpen, anders blijf je achteraf roepen dat “niemand iets zag”.

Die hele discussie over poortjes en meldknoppen is allemaal achteraf, maar het begint toch thuis: als een jongen met zoveel woede rondloopt en er ligt ergens een wapen binnen handbereik, dan is er al lang iets scheef gegroeid. En na dinsdag meteen weer woensdag… dan moet je ook durven zeggen dat geweld in een land niet alleen “op school” zit, het sijpelt van straat en politiek net zo hard door, wie wind zaait zal storm oogsten.

Wat me hier ook opvalt: na zo’n dubbele schietpartij in 48 uur gaat iedereen meteen op “poortjes” en “ouders”, maar niemand benoemt dat Turkije een vrij harde staat is met veel veiligheidsapparaat en toch krijg je kennelijk nul grip op wapens in omloop. Als je illegale wapencirculatie + sociale media-radicalisering/vernederingscultuur niet tegelijk aanpakt, is meer schoolbeveiliging vooral symboolpolitiek. En voor de meelezers die straks weer “Brussel moet dit oplossen” gaan roepen: dit is precies waarom EU-samenwerking op wapenonderdelen, tracing en grensoverschrijdende smokkel wél zin heeft, maar dan moet Ankara ook willen meedoen ipv alleen stoer doen op tv.