‘Zó neemt wetenschap achterdocht bij mensen weg’

Tja... achterdocht verdwijnt niet met nóg een panelgesprek vanuit een ivoren toren. Gewoon open kaart spelen, fouten toegeven en luisteren naar mensen die om vijf uur opstaan... dan kom je al een heel eind.

Meer zeggenschap klinkt mooi, maar wetenschap is geen referendum waarbij de uitslag bepaalt of een medicijn werkt. Het echte probleem zit in de meetopstelling: wie de vraag formuleert bepaalt al een deel van het antwoord, en dat bewustzijnsveld van financiering en belangen wordt zelden zichtbaar gemaakt. Laat burgers dus vooral meebepalen welke vragen onderzocht worden, maar publiceer ook wie betaalt, welke resultaten niet uitkomen en waar de onzekerheid zit... dáár begint vertrouwen.

Vertrouwen ontstaat niet doordat burgers mogen meedenken over de onderzoeksagenda, maar doordat ze later ook merken wat er met hun inbreng gebeurt. Anders krijg je een inspraakavond waar iedereen iets mag zeggen en vervolgens de bestaande subsidieprioriteiten gewoon doorgaan. En er is nog iets: wetenschap hoeft niet elke overtuiging te bevestigen om maatschappelijk relevant te zijn; soms is de eerlijke boodschap juist dat een zorg niet door de feiten wordt gedragen. Dat onderscheid uitleggen, zonder mensen weg te zetten als dom, is misschien lastiger dan nóg een podcast opnemen.

Het begint niet bij nóg meer inspraak, maar bij belangen zichtbaar maken. Wie betaalt het onderzoek, wie bezit de data en wat gebeurt er met resultaten die niet in het beleid passen? Tijdens corona werden kritische vragen vaak als dom of gevaarlijk weggezet, en daarna verbaasd zijn dat mensen afhaken... zo werkt vertrouwen dus niet!!!

Meer zeggenschap klinkt goed, maar wetenschap moet ook durven zeggen: nee. Niet elke volkszorg wordt waarheid omdat er een meerderheid voor klapt. Eerlijkheid en nederigheid. Daar begint vertrouwen.