Wie is Ali Khamenei, de 86-jarige ayatollah die Iran leidt?

Die “groothayatollah”-zin is wel erg netjes opgeschreven, maar even rekenen: Khamenei was bij z’n aantreden juist géén marja/groot-ayatollah en dat is later vooral politiek dichtgeplamuurd. En waarom hij meer macht heeft dan de president? omdat de president in Iran ongeveer de manager is, terwijl de ayatollah de eigenaar is én de sleutel van het leger in z’n zak heeft.

dat die Khamenei zo lang aan de macht blijft is echt niet normaal, ik heb EIGEN ONDERZOEK gedaan naar de geschiedenis van Iran en het is echt schokkend hoe hij zijn macht heeft weten te consolideren door allerlei "religieuze" trucjes en politieke manipulatie... en dan hebben we het nog niet eens over de mensenrechten daar, de censuur, de onderdrukking van de oppositie... WAKKER WORDEN, mensen, we moeten toch echt weten wat er speelt in die regio, niet alleen voor de olie, maar ook voor de stabiliteit in de wereld!!! waarom hoor je eigenlijk bijna nooit iets over de echte oppositie in Iran, die mensen die voor democratie vechten???

Die “boven de president” vraag is eigenlijk simpel: Iran is geen presidentieel systeem maar een soort dubbele staat, met een gekozen façade en daarboven een *velayat-e faqih* laag die alle knoppen bedient. Belangrijk detail dat vaak ontbreekt: de Raad van Hoeders filtert kandidaten en kan wetten afschieten, en die club hangt weer aan de Opperste Leider via benoemingen/invloed, dus zelfs verkiezingen zijn vooraf al ingeperkt. En die “Raad van Experts die hem controleert” is ook geen parlementair tegenwicht hè, dat is grotendeels dezelfde kweekvijver; checks & balances op papier, maar in de praktijk: veiligheidsapparaat + benoemingsmacht = baas.

Die “meer macht dan de president” zit niet alleen in leger/IRGC, maar ook in de portemonnee: via bonyads (religieuze stichtingen) en het economische netwerk rond de Opperste Leider/IRGC loopt een megadeel van de economie buiten normale ministeries en parlement om, dus beleid kun je ook gewoon financieel droogleggen. En dat “groothayatollah” label is idd achteraf opgepoetst; in ’89 was de truc juist dat de grondwet werd aangepast zodat je géén top-rang hoefde te hebben. Vraag is eerder: als je zowel de knoppen (veiligheid) als de geldstromen (patronage) beheert, hoeveel “verkiezing” blijft er dan nog over?

Vanuit het buitenland gezien is die “waarom heeft hij meer macht dan de president”-vraag eigenlijk hetzelfde als bij een hoop andere landen: wie controleert de benoemingen en vooral wie mag geweld gebruiken zonder verantwoording. In Iran zit dat niet alleen in IRGC/leger, maar ook in de hele export van revolutie via proxy’s (Hezbollah, milities etc) waar een president hooguit voor de bühne over mee mag praten, en ondertussen doet Europa/NL alsof je met een paar “gesprekken” en een handtekening onder een deal zo’n systeem temt, ja dag. En dan kijken ze in Den Haag weer verbaasd als het escaleert en de olieprijs + migratie hier de rekening worden, alsof dat allemaal losstaat van wie daar echt aan de knoppen zit.